Η συζήτηση άνοιξε από το πιο καυτό και αιματηρό μέτωπο της εποχής μας: τον ρωσοουκρανικό πόλεμο. Έναν πόλεμο που, όπως τόνισε ο Ραφαήλ Καλυβιώτης, δεν έχει ξεκάθαρο νικητή και, κυρίως, δεν έχει επιτύχει πλήρως τους αρχικούς στόχους καμίας πλευράς. Ούτε η Ρωσία έχει κατακτήσει όσα επεδίωκε εξαρχής, ούτε όμως και η Δύση, υπό την προηγούμενη αμερικανική διοίκηση, κατάφερε να υποτάξει τη Μόσχα, όπως σχεδίαζε. Το αποτέλεσμα είναι μια εύθραυστη ισορροπία, όπου οι ζωές χάνονται μαζικά, ενώ τα συμφέροντα των πολεμικών βιομηχανιών θησαυρίζουν.
Ο αναλυτής στάθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο της Ευρώπης, η οποία παγιδευμένη σε φοβικά σύνδρομα απέναντι στη Ρωσία, σπρώχνεται σε εξοπλιστική υστερία. Γερμανία και Γαλλία, με οικονομίες που τρίζουν, επιχειρούν να «αναστηθούν» μέσα από πολεμικούς προϋπολογισμούς, μεταφέροντας το κόστος στις πλάτες των λαών τους. Ο πόλεμος, όπως ξεκαθαρίστηκε, δεν είναι μόνο γεωπολιτικός· είναι και οικονομικός, με ξεκάθαρους κερδισμένους και χαμένους.
Η συζήτηση πέρασε στη Μέση Ανατολή και ειδικά στη Συρία, όπου, όπως υπογραμμίστηκε, συντελείται ένας επικίνδυνος διαμελισμός. Ο ρόλος της Τουρκίας αναδείχθηκε κομβικός, καθώς μέσω έμμεσων και άμεσων παρεμβάσεων ενισχύει πρόσωπα και μηχανισμούς που εξυπηρετούν τα στρατηγικά της συμφέροντα. Η Άγκυρα, σύμφωνα με τον κ. Καλυβιώτη, πέτυχε μια σημαντική γεωστρατηγική νίκη, εξουδετερώνοντας την κουρδική απειλή και πλήττοντας ταυτόχρονα ρωσικά και ισραηλινά συμφέροντα.
Εδώ τέθηκε το κρίσιμο ερώτημα: πού βρίσκεται η Ελλάδα μέσα σε αυτό το χαοτικό σκηνικό; Ο Γρηγόρης Σερέτης έθεσε ωμά το ζήτημα του προτεκτοράτου, εκφράζοντας τον προβληματισμό ότι η χώρα μας έχει αποδυναμωθεί σε τέτοιο βαθμό, ώστε να μην μπορεί να χαράξει ανεξάρτητη πολιτική. Ο Ραφαήλ Καλυβιώτης, χωρίς να ωραιοποιεί την κατάσταση, διαφώνησε εν μέρει, επιμένοντας ότι η Ελλάδα διαθέτει έναν «αυτοκρατορικό προορισμό» που έχει εγκαταλείψει η ίδια, όχι επειδή δεν μπορεί, αλλά επειδή δεν θέλει, ή δεν της επιτρέπουν οι εσωτερικές της επιλογές.
Η αναφορά στον Ιωάννη Καποδίστρια δεν ήταν τυχαία. Ο πρώτος Κυβερνήτης της Ελλάδας παρουσιάστηκε ως σύμβολο θυσίας, ηθικής και πραγματικής εθνικής πολιτικής. Ένας άνθρωπος που δολοφονήθηκε γιατί επιχείρησε να στήσει κράτος. Η ιστορία, όπως ειπώθηκε, επαναλαμβάνεται όταν οι κοινωνίες ξεχνούν και όταν οι πολίτες παραιτούνται από την ευθύνη της ψήφου τους.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στη σύγκριση Ελλάδας – Τουρκίας. Ναι, η Τουρκία έχει κάνει άλματα στην αμυντική της βιομηχανία. Ναι, πατάει σε πολλές «βάρκες» ταυτόχρονα. Όμως, όπως ειπώθηκε ξεκάθαρα, δεν αποτελεί πρότυπο προς μίμηση. Η Ελλάδα, τόνισε ο Καλυβιώτης, βρίσκεται στο σημαντικότερο γεωστρατηγικό σημείο του πλανήτη. Είναι ο «ομφαλός της γης». Το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη δυνατοτήτων, αλλά η έλλειψη βούλησης.
Στο τραπέζι μπήκε και το ζήτημα των φυσικών πόρων. Η αξιοποίηση του υποθαλάσσιου πλούτου θα μπορούσε να μεταμορφώσει τη χώρα, να μειώσει το κόστος ενέργειας, να δώσει ανάσα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και να προσδώσει πραγματική ισχύ στο κράτος. Όμως αυτό απαιτεί πολιτικούς με εθνική συνείδηση, όχι διαχειριστές εντολών.
Η συζήτηση έκλεισε με ένα μήνυμα προς τους νέους. Σε μια γενιά κουρασμένη, φτωχοποιημένη και απογοητευμένη, το κάλεσμα ήταν σαφές: να μη χαθεί η κριτική σκέψη, να μη χαθεί η επαφή με την Ιστορία, τον Ελληνισμό, τον πολιτισμό. Η διασκέδαση δεν είναι εχθρός, αλλά χωρίς παιδεία και πνευματικά εφόδια οδηγεί στο κενό.
Όπως τονίστηκε, μικρές «πνευματικές επαναστάσεις» ήδη συντελούνται: μέσα από ταινίες, βιβλία, πρόσωπα που επαναφέρουν στο προσκήνιο την ελληνική ταυτότητα. Ο Ελληνισμός, ειπώθηκε, δεν πεθαίνει. Περιμένει τη στιγμή που θα τον ξαναχρειαστούμε.
Και αυτή η στιγμή, όπως όλα δείχνουν, πλησιάζει εγγύτερα.
