Στην εκπομπή του Γρηγόρη Σερέτη «Κόντρα στο Σύστημα» στον Focus FM 103,6 και ΜΑΧΗ FM 99,8 – τα μόνα πατριωτικά ραδιόφωνα – βρέθηκε σήμερα καλεσμένος ο Βασίλης Τσιλιγιάννης, απόστρατος αξιωματικός, και μίλησε για το νέο πολυνομοσχέδιο του Υπουργείου Άμυνας, τις παραιτήσεις στελεχών, την αποδόμηση των Ενόπλων Δυνάμεων και τον κίνδυνο ιδιωτικοποίησης κρίσιμων λειτουργιών του στρατεύματος.
Η εικόνα που περιέγραψε ο κ. Τσιλιγιάννης είναι σοκαριστική και ταυτόχρονα αποκαλυπτική: ένα στράτευμα σε εσωστρέφεια, απογοήτευση και βαθιά κρίση, με τα στελέχη να αισθάνονται ότι το κράτος δεν τα στηρίζει πλέον, αλλά τα ωθεί, έμμεσα και άμεσα, εκτός υπηρεσίας.
Το πολυνομοσχέδιο που προώθησε το Υπουργείο Άμυνας, με εκατοντάδες άρθρα, δεν αποτελεί απλώς μια «μεταρρύθμιση». Όπως τονίστηκε, συνιστά μια συνολική ανατροπή του τρόπου λειτουργίας των Ενόπλων Δυνάμεων, επηρεάζοντας την εξέλιξη αξιωματικών και υπαξιωματικών, τη θητεία, τη δομή του στρατεύματος και τον ίδιο τον χαρακτήρα της αποστολής του ελληνικού στρατού.
Κύμα παραιτήσεων και κατάρρευση ηθικού
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, μόνο στο Πολεμικό Ναυτικό οι παραιτήσεις ξεπέρασαν τις 280, με ανάλογη εικόνα να διαμορφώνεται σε Στρατό Ξηράς και Πολεμική Αεροπορία. Πρόκειται για ένα κύμα φυγής που δεν είναι τυχαίο.
Οι λόγοι είναι συγκεκριμένοι:
• Οικονομική ασφυξία, με μισθούς που δεν επαρκούν για βασικές ανάγκες.
• Υπερβολικές υπηρεσιακές απαιτήσεις, με στελέχη να απουσιάζουν 200 και 250 ημέρες τον χρόνο από τις οικογένειές τους.
• Μετακινήσεις χωρίς υποστήριξη, με προσωπικά έξοδα καυσίμων και ενοικίων.
• Αβεβαιότητα για την καριέρα και την εξέλιξη, που δημιουργεί ανασφάλεια και οργή.
Όπως χαρακτηριστικά ειπώθηκε, το προσωπικό δεν νιώθει πλέον ότι υπηρετεί σε ένα κράτος που το σέβεται, αλλά σε ένα σύστημα που το εξαντλεί, το υποτιμά και το σπρώχνει στην έξοδο.
Σχολές που αδειάζουν, επάγγελμα που δεν ελκύει
Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα στοιχεία για τις στρατιωτικές σχολές. Οι υποψήφιοι μειώνονται, ενώ παρατηρείται πρωτοφανές φαινόμενο: λιγότεροι σπουδαστές στις σχολές υπαξιωματικών, εκεί όπου παραδοσιακά στηριζόταν η «ραχοκοκαλιά» του στρατεύματος.
Το μήνυμα είναι σαφές: το στρατιωτικό επάγγελμα χάνει την ελκυστικότητά του. Οι νέοι δεν βλέπουν πλέον προοπτική, σταθερότητα και αξιοπρέπεια. Και αυτό δεν είναι απλώς κοινωνικό πρόβλημα, είναι ζήτημα εθνικής ασφάλειας.
Από εθνικός στρατός σε εργαλείο υπερεθνικών σχεδιασμών;
Ένα από τα πιο ανησυχητικά σημεία της συζήτησης ήταν η αναφορά στον μετασχηματισμό της αποστολής των Ενόπλων Δυνάμεων. Όπως ειπώθηκε, διαμορφώνεται σταδιακά ένα μοντέλο στρατού που δεν προορίζεται πρωτίστως για την άμυνα της πατρίδας, αλλά για συμμετοχή σε υπερεθνικές αποστολές και σχεδιασμούς.
Αναφορές σε αποστολές στη Μαύρη Θάλασσα, σε νατοϊκές επιχειρήσεις και σε «ευρωπαϊκή κουλτούρα αυτοθυσίας», δημιουργούν εύλογα ερωτήματα:
Για ποιον τελικά προετοιμάζεται ο ελληνικός στρατός; Για την υπεράσπιση της Ελλάδας ή για τη συμμετοχή σε ξένα σχέδια;
Η ανησυχία είναι ότι σταδιακά υπονομεύεται ο εθνικός χαρακτήρας του στρατεύματος, μετατρέποντάς το σε εργαλείο τρίτων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της χώρας.
Ιδιωτικοποίηση λειτουργιών, στρατός με εργολάβους;
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στην αυξανόμενη εμπλοκή ιδιωτικών εταιρειών σε κρίσιμους τομείς, όπως η συντήρηση οπλικών συστημάτων και αεροσκαφών. Το μοντέλο αυτό, όπως τονίστηκε, δεν είναι μόνο ακριβό είναι και επικίνδυνο.
Σε συνθήκες κρίσης ή πολέμου:
• Οι ιδιωτικές εταιρείες δεν βρίσκονται στην πρώτη γραμμή.
• Το κόστος εκτοξεύεται.
• Δημιουργούνται εξαρτήσεις από τρίτους.
Παραδείγματα, όπως τα P-3 Orion, με εκατοντάδες εκατομμύρια να έχουν δαπανηθεί χωρίς επιχειρησιακό αποτέλεσμα, αποδεικνύουν ότι η ιδιωτικοποίηση δεν σημαίνει πάντα αποτελεσματικότητα. Αντίθετα, συχνά ανοίγει την πόρτα σε υπερκοστολογήσεις και σπατάλη δημοσίου χρήματος.
Ρήγμα στη συνοχή, ταξικός διαχωρισμός στο στράτευμα
Ένα από τα πιο επικίνδυνα φαινόμενα που καταγράφηκαν είναι η δημιουργία ρήγματος στο εσωτερικό των Ενόπλων Δυνάμεων. Η διαφοροποίηση αποδοχών, η άνιση μεταχείριση και η απαξίωση του κατώτερου προσωπικού, δημιουργούν κλίμα διχασμού.
Η συνοχή, το ηθικό και η εμπιστοσύνη μεταξύ στελεχών, είναι θεμέλια για τη μαχητική ικανότητα ενός στρατού. Όταν αυτά υπονομεύονται, δεν μιλάμε απλώς για διοικητικό πρόβλημα, μιλάμε για στρατηγικό κίνδυνο.
Εξάρτηση από «τηλέφωνα» και ξένους παράγοντες
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσαν οι αναφορές στην πρακτική της διπλωματικής «διαμεσολάβησης» αντί της εθνικής αποτροπής. Η λογική ότι «θα μας σώσει ένα τηλεφώνημα» από ξένη δύναμη, αντί να στηριζόμαστε στην ισχύ και την ετοιμότητα των Ενόπλων Δυνάμεων, συνιστά, όπως ειπώθηκε, στρατηγική αυτοϋπονόμευση.
Η ιστορία έχει δείξει ότι ούτε το ΝΑΤΟ ούτε η ΕΕ εγγυήθηκαν έμπρακτα τα εθνικά μας δίκαια σε κρίσιμες στιγμές. Η εξάρτηση από τρίτους δεν αποτελεί στρατηγική ασφάλειας, αλλά στρατηγική αδυναμίας.
Πολιτικός σχεδιασμός με βαριές συνέπειες
Το συμπέρασμα που προκύπτει είναι σκληρό αλλά ξεκάθαρο: τα νομοσχέδια και οι πολιτικές επιλογές δεν αποτελούν απλές τεχνικές αλλαγές. Συνθέτουν έναν συνολικό σχεδιασμό που:
• Μειώνει το προσωπικό.
• Υπονομεύει τη συνοχή.
• Ανοίγει την πόρτα σε ιδιωτικοποιήσεις.
• Μετατοπίζει τον ρόλο του στρατού από εθνικό σε υπερεθνικό.
Και όλα αυτά σε μια περίοδο γεωπολιτικής αστάθειας, με την Τουρκία να διατηρεί αναθεωρητική στάση και την περιοχή να φλέγεται.
Μήνυμα προς τα στελέχη και τον ελληνικό λαό
Το μήνυμα που στάλθηκε από την εκπομπή ήταν σαφές:
Τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων δεν πρέπει να μείνουν μόνα. Η κοινωνία οφείλει να σταθεί δίπλα τους, να ενημερωθεί και να απαιτήσει πολιτικές που ενισχύουν και δεν αποδομούν την εθνική άμυνα.
Η άμυνα της πατρίδας δεν είναι λογιστικό μέγεθος. Είναι θέμα κυριαρχίας, αξιοπρέπειας και επιβίωσης του έθνους.
Και όσο οι αποφάσεις λαμβάνονται χωρίς να ακούγεται η φωνή αυτών που κρατούν όρθια τα σύνορα, τόσο η χώρα θα βαδίζει σε πιο επικίνδυνα μονοπάτια.
