Στην εκπομπή του Γρηγόρη Σερέτη «Κόντρα στο Σύστημα» στον Focus FM 103,6 και ΜΑΧΗ FM 99,8 – τα μόνα πατριωτικά ραδιόφωνα – βρέθηκε σήμερα καλεσμένος ο Ιωάννης Γαβαλάς, άνθρωπος του κλάδου της αλιείας, και μίλησε για την ανεξέλεγκτη δράση τουρκικών αλιευτικών στο Αιγαίο, την εγκατάλειψη των Ελλήνων ψαράδων και τα τεράστια οικονομικά συμφέροντα που φαίνεται να κρύβονται πίσω από μια υπόθεση που προκαλεί οργή και εύλογα ερωτήματα.
Η εικόνα που περιγράφεται δεν είναι απλώς ανησυχητική. Είναι σοκαριστική. Ένα Αιγαίο που, αντί να προστατεύεται, μοιάζει να έχει αφεθεί στην τύχη του. Τουρκικά σκάφη, όχι απλοί ψαράδες αλλά οργανωμένες εταιρείες, κινούνται ανενόχλητα, εκμεταλλεύονται τον πλούτο της ελληνικής θάλασσας και, όπως καταγγέλλεται, λειτουργούν με τρόπο που ξεπερνά κάθε έννοια ελέγχου.
Σύμφωνα με όσα αποκαλύφθηκαν στην εκπομπή, το πρόβλημα δεν είναι σημερινό. Αντιθέτως, φαίνεται να έχει ρίζες σε πολιτικές επιλογές προηγούμενων κυβερνήσεων, με νόμους που όπως υποστηρίζεται, άνοιξαν τον δρόμο για την ανεξέλεγκτη είσοδο ξένων αλιευτικών στα ελληνικά ύδατα. Εδώ προκύπτει το πρώτο μεγάλο ερώτημα: ποιος ευθύνεται;
Η ευθύνη, σύμφωνα με τις καταγγελίες, βαραίνει τόσο τον ΣΥΡΙΖΑ όσο και τη Νέα Δημοκρατία. Από τη μία, η αποποινικοποίηση συγκεκριμένων παραβάσεων και από την άλλη, η πρακτική αδυναμία επιβολής κυρώσεων, δημιουργούν ένα θεσμικό κενό που εκμεταλλεύονται οι ισχυροί.
Και ποιοι είναι αυτοί οι «ισχυροί»; Δεν μιλάμε για μικρούς ψαράδες. Μιλάμε για εταιρείες με δεκάδες σκάφη, με σύγχρονο εξοπλισμό, με τεχνολογία που επιτρέπει ακόμα και αθόρυβη δράση, με δυνατότητα συνεχούς αλιείας χωρίς ανεφοδιασμό. Μιλάμε για έναν οργανωμένο μηχανισμό.
Ακόμη πιο σοκαριστικό είναι το στοιχείο της διασύνδεσης. Σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν, υπάρχουν ενδείξεις ότι ελληνικά επιχειρηματικά συμφέροντα συνεργάζονται με τουρκικά. Δηλαδή, ενώ δημόσια καταγγέλλεται η «εισβολή», στο παρασκήνιο φαίνεται να υπάρχει οικονομική σύμπραξη. Πώς αλλιώς εξηγείται ότι τα ψάρια που αλιεύονται από τουρκικά σκάφη «βαφτίζονται» ελληνικά για να αποκτήσουν μεγαλύτερη αξία στις αγορές;
Εδώ η κατάσταση ξεφεύγει από τα όρια της οικονομίας και αγγίζει την εθνική διάσταση. Διότι όταν τουρκικά σκάφη κινούνται σε απόσταση 100 ή 200 μέτρων από ελληνικές ακτές, με τη σημαία τους να κυματίζει, τότε δεν μιλάμε απλώς για αλιεία. Μιλάμε για de facto παρουσία. Μιλάμε για μια κατάσταση που δημιουργεί τετελεσμένα.
Και το Λιμενικό; Σύμφωνα με τις καταγγελίες, περιορίζεται σε ρόλο… παρατηρητή. Διαπιστώνει παραβάσεις, καταγράφει, στέλνει στοιχεία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά δεν επεμβαίνει. Γιατί; Είναι θέμα εντολών; Είναι θέμα πολιτικής επιλογής; Ή μήπως υπάρχει φόβος απέναντι σε έναν μηχανισμό που δεν είναι απλώς αλιευτικός αλλά έχει και γεωπολιτικές προεκτάσεις;
Την ίδια στιγμή, οι Έλληνες ψαράδες οδηγούνται στην εξαφάνιση. Ο στόλος γερνάει, οι νέοι εγκαταλείπουν το επάγγελμα, τα καΐκια σαπίζουν. Αντί να υπάρξει ενίσχυση, υπήρξαν προγράμματα καταστροφής σκαφών. Δηλαδή, αντί να ανανεωθεί ο στόλος, πληρώθηκαν ψαράδες για να διαλύσουν τα εργαλεία της δουλειάς τους.
Και εδώ γεννάται ένα ακόμη ερώτημα: ποιος ωφελείται από την εξαφάνιση του ελληνικού αλιευτικού στόλου; Η απάντηση, όσο σκληρή κι αν είναι, φαίνεται ξεκάθαρη. Όσο λιγότεροι Έλληνες ψαράδες υπάρχουν, τόσο πιο εύκολο είναι για τις μεγάλες εταιρείες, εγχώριες και ξένες, να ελέγξουν το παιχνίδι. Να εκμεταλλευτούν τα αποθέματα, να καθορίσουν τις τιμές, να κυριαρχήσουν.
Και μέσα σε όλα αυτά, η κοινωνία παρακολουθεί. Με αποσπασματική ενημέρωση, χωρίς ξεκάθαρη εικόνα, χωρίς ουσιαστική παρέμβαση. Οι ερωτήσεις μένουν αναπάντητες: Γιατί δεν υπάρχει ουσιαστικός έλεγχος στο Αιγαίο; Γιατί δεν ενισχύονται οι Έλληνες ψαράδες; Γιατί επιτρέπεται η «βάπτιση» ξένων προϊόντων ως ελληνικών; Ποια συμφέροντα προστατεύονται;
Η υπόθεση αυτή δεν είναι απλώς ένα ακόμη ζήτημα πολιτικής αντιπαράθεσης. Είναι ζήτημα επιβίωσης ενός ολόκληρου κλάδου. Είναι ζήτημα εθνικής κυριαρχίας. Είναι ζήτημα αξιοπρέπειας.
Και αν δεν υπάρξει άμεση αντίδραση, τότε το μέλλον προδιαγράφεται ζοφερό. Ένα Αιγαίο χωρίς Έλληνες ψαράδες. Ένα Αιγαίο όπου άλλοι θα εκμεταλλεύονται τον πλούτο του. Ένα Αιγαίο που θα αλλάζει χαρακτήρα όχι με πολέμους, αλλά με οικονομικές και πολιτικές επιλογές.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν υπάρχει πρόβλημα. Το ερώτημα είναι: ποιος θα τολμήσει να το αντιμετωπίσει; Γιατί η σιωπή, σε αυτή την περίπτωση, δεν είναι ουδετερότητα. Είναι συνενοχή.
