Η Κυριακή του Πάσχα είναι η μεγαλύτερη γιορτή της Ορθοδοξίας, αφιερωμένη στην Ανάσταση του Χριστού.
Το ελληνικό Πάσχα παραμένει μια ζωντανή συνάντηση πίστης, παράδοσης και τοπικής ταυτότητας, με κάθε περιοχή να δίνει το δικό της ξεχωριστό στίγμα.
Το κάψιμο του Ιούδα
Την Κυριακή του Πάσχα ή της Αγάπης, στην Τέμενη Αιγίου στην πλατεία του χωριού τελείται το έθιμο της καύσης του Ιούδα. Το έθιμο αναβιώνει από τον Πολιτιστικό Σύλλογο της Τεμένης Αιγίου. Το βράδυ της Κυριακής του Πάσχα στην πλατεία, μπροστά από την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, που αναπαριστά τη δίκη του Ιούδα, του οποίου στο τέλος ρίχνουν το ομοίωμα στη φωτιά.
Η περιφορά της εικόνας του Αγίου Γεωργίου
Σημαντικό έθιμο στην Αράχωβα, είναι η περιφορά της εικόνας του Αγίου Γεωργίου. Ανήμερα του Πάσχα, ντόπιοι ντυμένοι με παραδοσιακές στολές, περιφέρουν την εικόνα του Άγιου, ενώ την επόμενοι ημέρα πραγματοποιείται ο αγώνας των γερόντων. Άνδρες μεγάλης ηλικίας, ξεκινούν έναν αγώνα σε ανηφορικό δρόμο, από την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, έως τον λόφο. Πίσω τους ακολουθούν χορευτικά συγκροτήματα που τους συνοδεύουν, ενώ ακολουθούν και άλλες δοκιμασίες και αγωνίσματα που ονομάζονται «κλέφτικα», όπως το σήκωμα της πέτρας.
Ο Σαϊτοπόλεμος
Ένα από τα πιο γνωστά έθιμα της Κυριακής του Πάσχα, είναι ο Σαϊτοπόλεμος στην Καλαμάτα.
Σύμφωνα με το θρύλο… οι Μεσσήνιοι χρησιμοποίησαν σαΐτες γεμάτες εκρηκτικά και αναχαίτισαν το ιππικό των Τούρκων, τρομάζοντας τα άλογα τους και αποδεικνύοντας για άλλη μια φορά ότι η νίκη σε μια μάχη δεν αποκτιέται μόνο μέσα από την αριθμητική υπεροχή. Το θέαμα κάθε χρόνο καθηλώνει τους ντόπιους αλλά και τους πολλούς επισκέπτες.
Οι «αυγομαχίες
Σήμερα, Κυριακή του Πάσχα, αναβιώνει στην Καστανούσα Κερκίνης το πασχαλινό έθιμο «αυγομαχίες».
Το έθιμο έχει τις ρίζες του στον Πόντο. Συμβολίζει την Ανάσταση του Χριστού και τη σύγκρουση του καλού με το κακό. Βασικός κανόνας του εθίμου είναι οι διαγωνιζόμενοι να χρησιμοποιούν μόνο αυγά κότας.
Το έθιμο της «Κούνιας»
Στην Κύθνο, έχουν το έθιμο της «κούνιας». Σύμφωνα μ’ αυτό, την Κυριακή του Πάσχα στην κεντρική πλατεία του χωριού, στήνεται μια κούνια στην οποία κουνιούνται εναλλάξ αγόρια και κορίτσια ντυμένα με παραδοσιακές στολές. Σύμφωνα με το έθιμο, όποιο αγόρι κουνήσει ένα κορίτσι και το αντίθετο, δεσμεύεται ενώπιων Θεού και ανθρώπων, για γάμο.
Ο ρουκετοπόλεμος στο Βροντάδο
Την Κυριακή του Πάσχα στη Χίο, πραγματοποιείται ο ρουκετοπόλεμος, που κρατάει τις ρίζες του από την Τουρκοκρατία. Οι αυτοσχέδιες ρουκέτες που εκτοξεύονται την Κυριακή του Πάσχα, είναι φτιαγμένες από θειάφι, μπαρούτι και νίτρο και η προετοιμασία τους ξεκινάει από την επόμενη κιόλας μέρα, για να είναι όλα έτοιμα το επόμενο Πάσχα.
Το έθιμο που αναβιώνει μετά την Ανάσταση και συνεχίζεται και την Κυριακή του Πάσχα έχει ταυτιστεί διεθνώς με τη Χίο και αποτελεί διαχρονικά βασικό στοιχείο έλξης για επισκέπτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Το κάψιμο του «ορφανού»
Σε κάθε χωριό του Ρεθύμνο, πραγματοποιείται την Κυριακή του Πάσχα το έθιμο του «ορφανού». Στην ουσία το έθιμο αυτό είναι το κάψιμο του ομοιώματος του Ιούδα και στόχος της κάθε γειτονιάς, είναι κατά τη διάρκεια του καψίματος, οι φλόγες να φτάσουν όσο το δυνατόν ψηλότερα σε σχέση με τις άλλες. Για αυτό το έθιμο γίνεται συλλογή μεγάλων ποσοτήτων ξύλων, ώστε η φωτιά να είναι όσο το δυνατόν μεγαλύτερη.
