Έντονη ανησυχία στην κοινωνία, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι οικονομικές πιέσεις διαμορφώνουν ένα αβέβαιο τοπίο για τους καταναλωτές. Τις αντιλήψεις, τα συναισθήματα και τις προσαρμοστικές τους συμπεριφορές απέναντι στις τρέχουσες εξελίξεις —με αιχμή τον πόλεμο στον Περσικό Κόλπο— καταγράφει έρευνα του ΙΕΛΚΑ (Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών).
Αναλυτικά, τα διεθνή γεγονότα (πόλεμοι και περιβαλλοντική κρίση) προκαλούν έντονη συναισθηματική επιβάρυνση στους καταναλωτές. Ο θυμός και ο φόβος αποτελούν τα κυρίαρχα συναισθήματα, ενώ η ανησυχία και το άγχος εμφανίζονται, επίσης, σε υψηλά επίπεδα σε όλα τα ζητήματα.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν τη συσσωρευμένη ψυχολογική πίεση των νοικοκυριών λόγω πολλαπλών κρίσεων.
Τα τρόφιμα παραμένουν σημαντική πηγή οικονομικής πίεσης ενώ οι καταναλωτές εκτιμούν ότι η μεγαλύτερη επιβάρυνση σήμερα είναι από τις τιμές καυσίμων-ενέργειας (αθροιστικά) και τις τιμές τροφίμων.
Η σημαντικότερη επιβάρυνση είναι 40% τρόφιμα, 34% ενέργεια, 21% καύσιμα. Το επόμενο εξάμηνο η σημαντικότερη επιβάρυνση θα είναι 39% τρόφιμα (παραμένουν πρώτη ανησυχία), 35% καύσιμα (σημαντική αύξηση προσδοκώμενης πίεσης), 21% ενέργεια (σχετική αποκλιμάκωση ανησυχίας).
Ως προς την εκτίμηση του μέλλοντος, η εξέλιξη δείχνει ότι οι καταναλωτές αναμένουν μετατόπιση της πίεσης προς τις μεταφορές, καθώς υποχωρεί η ανάγκη για θέρμανση λόγω του καλοκαιριού και αυξάνεται η ανάγκη για μετακινήσεις, διατηρώντας όμως τα τρόφιμα ως βασικό σημείο κόστους.
Οι καταναλωτές προχωρούν σε άμεσες προσαρμογές της καθημερινής συμπεριφοράς τους με κύριες κατευθύνσεις την αναβολή δαπανών και τη μείωση δαπανών. Συγκεκριμένα, για την αναβολή δαπανών, 60% δηλώνει ότι έχει αναβάλει αγορές ένδυσης και προσωπικών ειδών, 54% αναβάλει δαπάνες διασκέδασης (εστίαση, διακοπές). Αναφορικά με τη μείωση δαπανών, 42% αναζητά περισσότερο προσφορές και εκπτώσεις, 40% στρέφεται σε φθηνότερα προϊόντα, 36% περιορίζει αγορές βασικών αγαθών (τρόφιμα, παντοπωλείο), 30% μειώνει την κατανάλωση καυσίμων και 29% μειώνει την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.
Σε ό,τι αφορά τις ανάγκες οικονομικής ενίσχυσης για το επόμενο εξάμηνο, ποσοστό 81% των καταναλωτών θεωρεί ότι θα χρειαστεί σημαντική βοήθεια για το ηλεκτρικό ρεύμα, 77% για τα καύσιμα, 67% για τρόφιμα και βασικά είδη, 51% για φορολογικές υποχρεώσεις και 38% για ενοίκια και κατοικία.
