Στην εκπομπή του Γρηγόρη Σερέτη «Κόντρα στο Σύστημα» στον Focus FM 103,6 και ΜΑΧΗ FM 99,8 – τα μόνα πατριωτικά ραδιόφωνα – βρέθηκε σήμερα καλεσμένος ο Πάνος Παπανικολάου, γενικός γραμματέας της ΟΕΝΓΕ και νευροχειρουργός, και μίλησε για τη δραματική κατάσταση στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, τις ελλείψεις προσωπικού, τη διάλυση των νοσοκομείων, την ψυχική υγεία και το σχέδιο που, όπως υποστήριξε, οδηγεί μεθοδικά στην ιδιωτικοποίηση της περίθαλψης.
Η εικόνα που περιέγραψε ο κ. Παπανικολάου μόνο ανησυχία μπορεί να προκαλέσει σε κάθε Έλληνα πολίτη. Με συγκεκριμένα παραδείγματα από νοσοκομεία όλης της χώρας, παρουσίασε μία πραγματικότητα εντελώς διαφορετική από εκείνη που παρουσιάζουν οι κυβερνητικές ανακοινώσεις και τα δελτία ειδήσεων των μεγάλων καναλιών.
Όπως τόνισε, μέσα σε λίγες μόνο ημέρες καταγράφηκαν καταγγελίες από την Κόρινθο, τη Σάμο, τον Άγιο Νικόλαο Κρήτης, τους Μολάους Λακωνίας, την Καβάλα και δεκάδες άλλες περιοχές. Κοινός παρονομαστής; Οι τεράστιες ελλείψεις γιατρών, νοσηλευτών και βασικών ειδικοτήτων που θέτουν σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές.
Στην Κόρινθο, όπως ανέφερε, η Μονάδα Εντατικής Θεραπείας παραμένει κλειστή λόγω έλλειψης προσωπικού. Στη Σάμο, το νοσοκομείο λειτουργεί οριακά, ενώ στην Κρήτη υπάρχουν ημέρες κατά τις οποίες ολόκληρες περιοχές μένουν χωρίς αναισθησιολόγους ή ακτινολόγους.
«Αυτό δεν είναι αμέλεια», υπογράμμισε ο Παπανικολάου. «Είναι σχέδιο». Σύμφωνα με τον ίδιο, η κυβέρνηση ακολουθεί μια συνειδητή πολιτική απαξίωσης του ΕΣΥ, ώστε οι πολίτες να εξαναγκάζονται να αναζητούν λύσεις στον ιδιωτικό τομέα. Με άλλα λόγια, όσο το δημόσιο σύστημα υποβαθμίζεται, τόσο αυξάνεται η πελατεία των ιδιωτικών θεραπευτηρίων.
Ο καλεσμένος της εκπομπής στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια μεγάλα ιδιωτικά νοσοκομεία και θεραπευτήρια έχουν περάσει σε ξένα επενδυτικά σχήματα, γεγονός που κατά την άποψή του αποδεικνύει ότι η υγεία αντιμετωπίζεται πλέον ως πεδίο επιχειρηματικής δραστηριότητας και όχι ως κοινωνικό αγαθό.
Την ίδια στιγμή, οι πολίτες συνεχίζουν να πληρώνουν ολοένα και περισσότερα από την τσέπη τους. Οι συμμετοχές στα φάρμακα αυξάνονται, οι συμμετοχές στις διαγνωστικές εξετάσεις μεγαλώνουν, ενώ πολλές ιατρικές υπηρεσίες μεταφέρονται σταδιακά εκτός του δημόσιου συστήματος.
Ο Πάνος Παπανικολάου έθεσε ένα ερώτημα που απασχολεί εκατομμύρια ασφαλισμένους: «Πού πηγαίνουν τα χρήματα που πληρώνει ο Έλληνας πολίτης;». Όπως σημείωσε, οι πολίτες καταβάλλουν φόρους, ασφαλιστικές εισφορές και πρόσθετες πληρωμές για υπηρεσίες υγείας, ωστόσο τα νοσοκομεία εξακολουθούν να εμφανίζουν εικόνα εγκατάλειψης.
Στη συνέχεια αναφέρθηκε στο τεράστιο πρόβλημα φυγής των νέων γιατρών στο εξωτερικό. Η Ελλάδα εκπαιδεύει χιλιάδες επιστήμονες υψηλού επιπέδου, όμως οι συνθήκες εργασίας που συναντούν μετά την αποφοίτησή τους είναι απογοητευτικές. Μισθοί που δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες της εποχής, εξαντλητικές εφημερίες και έλλειψη προοπτικής οδηγούν πολλούς νέους γιατρούς στη Γερμανία, τη Γαλλία, τη Βρετανία και τις σκανδιναβικές χώρες.
Ο κ. Παπανικολάου προειδοποίησε ότι η κατάσταση θα γίνει ακόμη χειρότερη τα επόμενα χρόνια. Δεν φεύγουν πλέον μόνο οι γιατροί. Φεύγουν και οι νοσηλευτές. Φεύγουν οι διασώστες. Φεύγουν οι νέοι επιστήμονες που αποτελούν το μέλλον του συστήματος υγείας. Και όταν αυτοί φύγουν, δεν επιστρέφουν εύκολα.
Ένα ακόμη ζήτημα που ανέδειξε η συζήτηση ήταν η κατάσταση στα νησιά. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού ο πληθυσμός πολλών περιοχών πολλαπλασιάζεται λόγω του τουρισμού. Ωστόσο οι δομές υγείας παραμένουν υποστελεχωμένες. Ο καλεσμένος περιέγραψε περιπτώσεις όπου μικρά νησιά δεν διαθέτουν ούτε τις στοιχειώδεις δυνατότητες αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών.
Μάλιστα επανέφερε την πρόταση για ταχύπλοα ασθενοφόρα του ΕΚΑΒ, τα οποία θα μπορούσαν να λειτουργούν ως κινητές μονάδες διάσωσης και να εξυπηρετούν γρήγορα τα νησιά του Αιγαίου. Παράλληλα μίλησε για την ανάγκη δημιουργίας ισχυρών νοσοκομείων αναφοράς σε κομβικά νησιά, ώστε να μειωθούν οι επικίνδυνες και δαπανηρές αεροδιακομιδές.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας. Ο κ. Παπανικολάου κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι έχει εγκαταλείψει τα κέντρα υγείας και επιχειρεί να καλύψει τα κενά φορτώνοντας τεράστιες ευθύνες σε νέους γιατρούς χωρίς επαρκή εμπειρία. Κατά την άποψή του, ο θεσμός του προσωπικού γιατρού απέτυχε να ανταποκριθεί στις προσδοκίες και δημιούργησε περισσότερα προβλήματα από όσα έλυσε.
Στη συνέχεια η συζήτηση πέρασε στην ψυχική υγεία. Ο νευροχειρουργός χαρακτήρισε καταστροφικές τις αλλαγές που εφαρμόστηκαν τα τελευταία χρόνια, υποστηρίζοντας ότι υποβαθμίστηκε ο δημόσιος χαρακτήρας των υπηρεσιών ψυχικής υγείας και δημιουργήθηκαν νέες δυνατότητες για την είσοδο ιδιωτικών συμφερόντων. Κατά την άποψή του, η μεταρρύθμιση όχι μόνο δεν βελτίωσε τις υπηρεσίες αλλά προκάλεσε αναστάτωση σε δομές που ήδη αντιμετώπιζαν σοβαρά προβλήματα.
Ένα από τα πιο αιχμηρά σημεία της συνέντευξης αφορούσε τον ρόλο της Δικαιοσύνης. Ο Πάνος Παπανικολάου εξέφρασε την απορία του γιατί δεν διερευνώνται οι διοικητικές και πολιτικές ευθύνες όταν λαμβάνονται αποφάσεις που, όπως υποστηρίζει, θέτουν σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές. Σύμφωνα με τον ίδιο, όταν συμβαίνει ένα ιατρικό λάθος, συχνά στο στόχαστρο βρίσκεται ο γιατρός που εργάζεται υπό εξαντλητικές συνθήκες, ενώ σπανίως εξετάζονται οι ευθύνες εκείνων που διαμορφώνουν το πλαίσιο λειτουργίας των νοσοκομείων.
Κλείνοντας τη συνέντευξη, ο καλεσμένος έστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα προς τους πολίτες. Υποστήριξε ότι καμία κυβέρνηση δεν πρόκειται να αλλάξει πορεία αν δεν υπάρξουν μαζικές αντιδράσεις από τις τοπικές κοινωνίες. Κάλεσε τους πολίτες να στηρίξουν τα νοσοκομεία των περιοχών τους, να διεκδικήσουν γιατρούς, νοσηλευτές και αξιοπρεπείς υπηρεσίες υγείας και να μην αποδεχθούν παθητικά τη συρρίκνωση του δημόσιου συστήματος.
Γιατί, όπως είπε χαρακτηριστικά, η υγεία δεν είναι πολυτέλεια ούτε εμπόρευμα. Είναι δικαίωμα. Και αν χαθεί το δημόσιο σύστημα υγείας, οι πρώτοι που θα πληρώσουν το τίμημα δεν θα είναι οι κυβερνήσεις ούτε οι επιχειρηματίες. Θα είναι οι απλοί Έλληνες πολίτες που σε μια δύσκολη στιγμή της ζωής τους θα χρειαστούν περίθαλψη και θα ανακαλύψουν ότι το κράτος που πλήρωναν μια ζωή δεν βρίσκεται πλέον δίπλα τους.