Η Ελλάδα βρίσκεται για ακόμη μία χρονιά αντιμέτωπη με μεγάλες δασικές πυρκαγιές, ανθρώπινες απώλειες, κατεστραμμένες περιουσίες και ανυπολόγιστες οικολογικές ζημιές, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη σωστή ενημέρωση των πολιτών και την ανάδειξη των πραγματικών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν όσοι βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή της μάχης με τις φλόγες. Ο κ. Γιτσούδης μίλησε για την πραγματική εικόνα των δασικών πυρκαγιών, τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι πυροσβέστες, τις ελλείψεις προσωπικού, τον ρόλο της πρόληψης, τη συμβολή των εθελοντών αλλά και τα λάθη που εξακολουθούν να γίνονται τόσο από την Πολιτεία όσο και από τους ίδιους τους πολίτες.
Από την αρχή της συζήτησης έγινε σαφές ότι οι Ειδικές Μονάδες Δασικών Επιχειρήσεων (Ε.ΜΟ.Δ.Ε.), αποτελούν σήμερα έναν από τους σημαντικότερους επιχειρησιακούς πυλώνες της πυρόσβεσης στην Ελλάδα. Ο θεσμός ξεκίνησε το 2022 με μόλις έξι μονάδες και πλέον αριθμεί 21 μονάδες σε ολόκληρη τη χώρα, με περίπου 1.450 πυροσβέστες που επιχειρούν αποκλειστικά σε δασικές και αγροτοδασικές πυρκαγιές.
Πρόκειται για αερομεταφερόμενα τμήματα που μπορούν να μετακινηθούν άμεσα σε οποιοδήποτε σημείο της Ελλάδας αλλά και του εξωτερικού, όταν ζητηθεί βοήθεια μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας. Η συμμετοχή τους σε αποστολές στην Ισπανία, στη Γαλλία και στην Κύπρο αποδεικνύει το υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης και επιχειρησιακής ετοιμότητας που διαθέτουν.
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της συνέντευξης ήταν η αναφορά στην πρόληψη, την οποία ο κ. Γιτσούδης χαρακτήρισε ως το ισχυρότερο «όπλο» απέναντι στις δασικές πυρκαγιές. Όπως τόνισε, καμία κατασταλτική επιχείρηση, όσο οργανωμένη και αν είναι, δεν μπορεί να αντικαταστήσει τα μέτρα πρόληψης που πρέπει να εφαρμόζονται πριν ακόμη ξεκινήσει η αντιπυρική περίοδος.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον καθαρισμό των οικοπέδων, στην απομάκρυνση ξερών χόρτων, κλαδιών και εύφλεκτων υλικών, καθώς και στην ευθύνη κάθε ιδιοκτήτη να διατηρεί τον χώρο του ασφαλή. Σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, όπου πολλές κατοικίες βρίσκονται δίπλα ή ακόμη και μέσα σε δασικές εκτάσεις, η αμέλεια ενός μόνο οικοπέδου μπορεί να αποδειχθεί μοιραία για ολόκληρη την περιοχή.
Με αφορμή τις πρόσφατες τραγωδίες στη Λητή και στο Ωραιόκαστρο Θεσσαλονίκης, όπου χάθηκαν ανθρώπινες ζωές, ο κ. Γιτσούδης εξήγησε ότι οι σύγχρονες δασικές πυρκαγιές εξελίσσονται με τρομακτική ταχύτητα. Οι υψηλές θερμοκρασίες, οι ισχυροί άνεμοι και η ξηρή βλάστηση δημιουργούν ένα εξαιρετικά επικίνδυνο περιβάλλον, μέσα στο οποίο ακόμη και μια μικρή εστία μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να μετατραπεί σε ανεξέλεγκτο μέτωπο. Όπως υπογράμμισε, πολλές φορές δεν είναι τόσο σημαντικό το πώς ξεκίνησε μια πυρκαγιά όσο οι συνθήκες που επιτρέπουν την ταχύτατη εξάπλωσή της, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την άμεση κινητοποίηση επίγειων και εναέριων δυνάμεων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε και η συζήτηση γύρω από τις νέες τεχνολογίες. Ο εκπρόσωπος των ΕΜΟΔΕ αποκάλυψε ότι το Πυροσβεστικό Σώμα επενδύει πλέον σημαντικά στη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones), τα οποία μπορούν να επιχειρούν ακόμη και κατά τις νυχτερινές ώρες, όταν τα πυροσβεστικά αεροσκάφη και τα ελικόπτερα καθηλώνονται για λόγους ασφαλείας. Τα drones προσφέρουν πολύτιμη εικόνα του μετώπου, εντοπίζουν τις εστίες της φωτιάς, βοηθούν στον σχεδιασμό των επιχειρήσεων και διευκολύνουν τις επίγειες δυνάμεις να κινηθούν με μεγαλύτερη ασφάλεια. Πρόκειται για μια τεχνολογία που, όπως όλα δείχνουν, θα αποτελέσει τα επόμενα χρόνια βασικό εργαλείο στην αντιμετώπιση των μεγάλων δασικών πυρκαγιών.
Ο κ. Γιτσούδης αναφέρθηκε επίσης στην υποστελέχωση του Πυροσβεστικού Σώματος, επισημαίνοντας ότι, παρά τις προσλήψεις που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια, οι ανάγκες αυξάνονται συνεχώς. Οι πυροσβέστες καλούνται να εργάζονται ατελείωτες ώρες κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, πολλές φορές χωρίς τη δυνατότητα ξεκούρασης. Οι εικόνες πυροσβεστών που κοιμούνται στο έδαφος, δίπλα στα οχήματά τους, δεν αποτελούν υπερβολή αλλά την καθημερινότητα ανθρώπων που δίνουν μάχη για να σώσουν ζωές, περιουσίες και φυσικό πλούτο. Για τον λόγο αυτό, επανέλαβε την ανάγκη δημιουργίας νέων μονάδων ΕΜΟΔΕ, ιδιαίτερα σε περιοχές όπως η Χαλκιδική και το Αγρίνιο, όπου οι επιχειρησιακές ανάγκες είναι αυξημένες.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στους εθελοντές, τους οποίους ο κ. Γιτσούδης χαρακτήρισε πολύτιμους συμμάχους του Πυροσβεστικού Σώματος. Όπως εξήγησε, χιλιάδες πολίτες κάθε χρόνο προσφέρουν αφιλοκερδώς τον χρόνο και τις δυνάμεις τους, είτε ως πιστοποιημένοι εθελοντές πυροσβέστες είτε ως μέλη οργανωμένων εθελοντικών ομάδων. Ωστόσο, τόνισε ότι η καλή πρόθεση από μόνη της δεν αρκεί. Η συμμετοχή στην κατάσβεση μιας δασικής πυρκαγιάς απαιτεί εκπαίδευση, κατάλληλο εξοπλισμό και αυστηρή τήρηση των οδηγιών των επικεφαλής των επιχειρήσεων.
Ένας πολίτης που πλησιάζει μόνος του ένα ενεργό μέτωπο, χωρίς γνώσεις και χωρίς τα απαραίτητα μέσα προστασίας, μπορεί να θέσει σε κίνδυνο όχι μόνο τη δική του ζωή αλλά και εκείνη των πυροσβεστών που θα χρειαστεί να τον διασώσουν. Για τον λόγο αυτό κάλεσε όσους επιθυμούν να βοηθήσουν να εγγραφούν επίσημα ως εθελοντές μέσω του Πυροσβεστικού Σώματος ή αναγνωρισμένων εθελοντικών οργανώσεων, ώστε να αποκτήσουν την απαραίτητη εκπαίδευση και πιστοποίηση.
Στη διάρκεια της συνέντευξης συζητήθηκε και το ζήτημα των υποδομών που απαιτούνται για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των πυρκαγιών. Η ύπαρξη αντιπυρικών ζωνών, επαρκών δεξαμενών νερού, πυροσβεστικών κρουνών και προσβάσιμων δασικών δρόμων αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την επιτυχία μιας επιχείρησης. Παράλληλα, επισημάνθηκε ότι σε πολλές περιοχές της χώρας εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις, γεγονός που δυσκολεύει το έργο των πυροσβεστών, ιδιαίτερα όταν οι φωτιές εκδηλώνονται σε δύσβατες ορεινές περιοχές. Ο κ. Γιτσούδης εξήγησε ότι οι ΕΜΟΔΕ εκπαιδεύονται ώστε να επιχειρούν ακόμη και χωρίς άμεση πρόσβαση σε νερό, χρησιμοποιώντας ειδικές τεχνικές και εργαλεία χειρός, ωστόσο υπογράμμισε πως τίποτε δεν μπορεί να αντικαταστήσει μια σωστά οργανωμένη προληπτική πολιτική.
Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτέλεσε η ενημέρωση των πολιτών για τη συμπεριφορά που πρέπει να επιδεικνύουν σε περίπτωση πυρκαγιάς. Ο εκπρόσωπος των πυροσβεστών τόνισε ότι οι οδηγίες των αρχών και τα μηνύματα του 112 δεν εκδίδονται τυχαία ούτε προληπτικά χωρίς λόγο. Όταν δίνεται εντολή εκκένωσης μιας περιοχής, η ανθρώπινη ζωή πρέπει να προηγείται κάθε περιουσιακού στοιχείου. Η παραμονή σε ένα σπίτι για την προστασία του ή η προσπάθεια κατάσβεσης μιας μεγάλης πυρκαγιάς με πρόχειρα μέσα μπορεί να αποβεί μοιραία. Αντίθετα, κάθε νοικοκυριό καλό είναι να διαθέτει έναν πυροσβεστήρα, βασικά μέσα ατομικής προστασίας και να γνωρίζει εκ των προτέρων τις ασφαλείς διαδρομές διαφυγής από την περιοχή του.
Ολοκληρώνοντας τη συζήτηση, ο Ευστράτιος Γιτσούδης απηύθυνε ένα μήνυμα ευθύνης προς όλους τους πολίτες. Υπενθύμισε ότι οι περισσότερες πυρκαγιές προκαλούνται από ανθρώπινη αμέλεια και πως ακόμη και ένας μικρός σπινθήρας μπορεί, κάτω από τις κατάλληλες συνθήκες, να εξελιχθεί σε μια τεράστια καταστροφή.
Η πρόληψη, η υπευθυνότητα, η συνεργασία των πολιτών με τις αρχές, η ενίσχυση του Πυροσβεστικού Σώματος με προσωπικό και σύγχρονο εξοπλισμό, αλλά και η σωστή εκπαίδευση των εθελοντών αποτελούν, όπως ανέφερε, τους βασικούς πυλώνες για να μπορέσει η Ελλάδα να αντιμετωπίσει αποτελεσματικότερα τις ολοένα και πιο δύσκολες αντιπυρικές περιόδους. Η προστασία των δασών δεν είναι υπόθεση μόνο των πυροσβεστών· είναι ευθύνη ολόκληρης της κοινωνίας.