Στην εκπομπή του Γρηγόρη Σερέτη «Κόντρα στο Σύστημα» στον Focus FM 103,6 και ΜΑΧΗ FM 99,8 – τα μόνα πατριωτικά ραδιόφωνα – η συζήτηση αυτή τη φορά κατέβηκε στα χωράφια. Εκεί όπου οι κυβερνητικές ανακοινώσεις δεν μετριούνται σε δελτία Τύπου αλλά σε πετρέλαιο, σπόρους, λιπάσματα, λογαριασμούς και τελικά στην ίδια την επιβίωση του παραγωγού.
Καλεσμένη του Γρηγόρη Σερέτη ήταν η Λίνα Στρείδου, η οποία περιέγραψε μια εικόνα μεγάλης αναστάτωσης γύρω από την Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης 2026 και τη λειτουργία του νέου συστήματος. Και το ερώτημα είναι απλό: Θα πάρουν τελικά οι αγρότες τα λεφτά τους; Γιατί ο αγρότης δεν μπορεί να πληρώνει με ανακοινώσεις. Δεν βάζει ανακοίνωση στο τρακτέρ αντί για πετρέλαιο. Δεν σπέρνει με υποσχέσεις. Δεν αγοράζει λίπασμα με δελτία Τύπου. Χρειάζεται ρευστότητα. Και τη χρειάζεται τώρα.
Το ημερολόγιο τρέχει
Η νέα εφαρμογή ΕΑΕ 2026 τέθηκε σε λειτουργία στις 4 Αυγούστου, ενώ η επίσημη σελίδα της ΑΑΔΕ ορίζει ως καταληκτική ημερομηνία υποβολής τη 16η Οκτωβρίου 2026. Παράλληλα, η ίδια η ΑΑΔΕ αναφέρει ότι, ανάλογα με τον χρόνο υποβολής, δύναται να χορηγηθεί προκαταβολή έως τις 31 Οκτωβρίου για αιτήσεις που έχουν υποβληθεί έως τις 25 Σεπτεμβρίου, ενώ για αιτήσεις από 26 Σεπτεμβρίου έως 16 Οκτωβρίου η προκαταβολή δύναται να χορηγηθεί έως τις 30 Νοεμβρίου.
Η λέξη «δύναται» όμως έχει τη σημασία της.
Δεν πρόκειται για χρήματα που έχουν ήδη πιστωθεί στους λογαριασμούς των παραγωγών. Και εδώ ακριβώς αρχίζει η αγωνία. Την ώρα που η διοίκηση δηλώνει ότι η ΕΑΕ 2026 βρίσκεται σε πλήρη λειτουργία και ότι η υποβολή των αιτήσεων εξελίσσεται κανονικά, από την πλευρά επαγγελματιών του κλάδου καταγράφονται διαφορετικές μαρτυρίες για τεχνικά προβλήματα και δυσκολίες. Δύο εικόνες που πρέπει επιτέλους να συναντηθούν στην πραγματικότητα. Γιατί στο τέλος ο λογαριασμός δεν θα σταλεί σε μια πλατφόρμα. Θα σταλεί στον παραγωγό.
Η καταγγελία για τα μπλοκαρισμένα ΑΦΜ
Ένα από τα σοβαρότερα ζητήματα που έθεσε η Λίνα Στρείδου αφορά τους τεχνολόγους γεωπόνους.
Όπως υποστήριξε στην εκπομπή, παρά την ένταξή τους στη διαδικασία διαχείρισης των δηλώσεων ΟΣΔΕ, υπήρχαν επαγγελματίες των οποίων τα ΑΦΜ παρέμεναν μπλοκαρισμένα, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να εξυπηρετήσουν παραγωγούς. Η ίδια απέδωσε την κατάσταση σε προβλήματα με λίστες ΑΦΜ και στις διαδικασίες διασταύρωσης των στοιχείων, ζητώντας άμεση λύση. Η καταγγελία έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για έναν απλό λόγο:
αν ένας παραγωγός έχει εμπιστευτεί συγκεκριμένο γραφείο και το γραφείο αυτό δεν μπορεί να ολοκληρώσει εγκαίρως τη διαδικασία, ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη για την καθυστέρηση;
Και κυρίως, τι κάνει ο αγρότης όταν βλέπει την ημερομηνία της προκαταβολής να πλησιάζει; Πηγαίνει αλλού. Αυτό ακριβώς περιέγραψε η Στρείδου, υποστηρίζοντας ότι μικρότερα γραφεία κινδυνεύουν να χάσουν πελάτες προς μεγαλύτερα κέντρα εξυπηρέτησης. Η ίδια μίλησε ακόμη και για πιθανή «μεθόδευση». Πρόκειται, βεβαίως, για δική της εκτίμηση και όχι για αποδεδειγμένο γεγονός. Το ερώτημα όμως που θέτει παραμένει: γιατί ένας νόμιμος επαγγελματίας που έχει δικαίωμα να εργαστεί να μην μπορεί να εργαστεί ενώ η προθεσμία τρέχει;
Ένας παραγωγός που περιμένει την προκαταβολή
Η πιο δυνατή στιγμή της συζήτησης δεν ήταν οι αριθμοί. Ήταν η περιγραφή ενός αγρότη.
Σύμφωνα με όσα αφηγήθηκε η Στρείδου, παραγωγός που ζει αποκλειστικά από τα χωράφια του, της εξήγησε ότι χρειάζεται την προκαταβολή για να αγοράσει πετρέλαιο και λιπάσματα για τη νέα σπορά. Αυτό είναι το πραγματικό πρόσωπο του προβλήματος.
Για κάποιους στην Αθήνα, η πληρωμή είναι μια ημερομηνία σε ένα χρονοδιάγραμμα. Για τον αγρότη είναι η επόμενη καλλιεργητική περίοδος. Είναι αν θα μπει το τρακτέρ στο χωράφι. Είναι αν θα αγοραστεί σπόρος. Είναι αν θα πληρωθεί ο γεωπόνος. Είναι αν θα συνεχίσει να καλλιεργεί. Και κάπου εδώ η ιστορία παύει να αφορά μόνο το ΟΣΔΕ. Αφορά ολόκληρη την οικονομία της ελληνικής υπαίθρου.
Η αλυσίδα που μπορεί να σπάσει
Η Στρείδου περιέγραψε μια αλυσίδα οικονομικής ασφυξίας.
Δεν πληρώνεται εγκαίρως ο παραγωγός. Δεν αγοράζει εφόδια. Δεν πληρώνει τον γεωπόνο. Περιορίζει την καλλιέργεια. Μειώνει τις εισροές. Και σε ακραίες περιπτώσεις εγκαταλείπει χωράφια. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε καθυστέρηση μιας ενίσχυσης οδηγεί αυτομάτως σε εγκατάλειψη της παραγωγής. Σημαίνει όμως ότι σε έναν κλάδο με ήδη υψηλό κόστος, κάθε πρόβλημα ρευστότητας προσθέτει ακόμη μία πίεση. Και η πίεση στον πρωτογενή τομέα δεν είναι θεωρητικό ζήτημα. Αφορά την παραγωγική δυνατότητα της χώρας.
Από τα σκάνδαλα στη συλλογική καχυποψία
Στη συζήτηση έγινε εκτενής αναφορά και στις υποθέσεις παράνομων δηλώσεων προηγούμενων ετών.
Εδώ χρειάζεται μια καθαρή γραμμή. Άλλο ο παραγωγός ή ο επαγγελματίας που παρανομεί και άλλο εκείνος που λειτουργεί νόμιμα. Οι έλεγχοι είναι αναγκαίοι. Οι διασταυρώσεις είναι αναγκαίες. Η προστασία των ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων είναι αυτονόητη. Αλλά η αντιμετώπιση της παρανομίας δεν μπορεί να μετατρέπεται σε καθεστώς συλλογικής υποψίας απέναντι σε ολόκληρο τον αγροτικό κόσμο. Ούτε μπορούν οι νόμιμοι παραγωγοί να πληρώνουν επ’ αόριστον το κόστος όσων εκμεταλλεύτηκαν το σύστημα.
Ο Γρηγόρης Σερέτης έθεσε μάλιστα στη συζήτηση και τις ευθύνες που υπάρχουν μέσα στον ίδιο τον αγροτικό κόσμο, επισημαίνοντας ότι επί χρόνια υπήρξαν παραγωγοί που ανέχθηκαν ή συμμετείχαν σε στρεβλές πρακτικές. Αυτή είναι μια πλευρά που επίσης δεν πρέπει να κρύβεται κάτω από το χαλί. Όμως σήμερα το ζητούμενο είναι διαφορετικό: ο νόμιμος αγρότης πρέπει να μπορεί να κάνει νόμιμα τη δήλωσή του και να πάρει όσα νόμιμα δικαιούται. Τίποτε περισσότερο. Αλλά ούτε ένα ευρώ λιγότερο.
Ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη; Η ΑΑΔΕ υποστηρίζει ότι η εφαρμογή λειτουργεί και ότι επιμέρους ζητήματα καταγράφονται και αντιμετωπίζονται. Οι επαγγελματίες που μίλησαν στην εκπομπή περιγράφουν σοβαρές δυσκολίες. Αυτό το χάσμα δεν λύνεται με επικοινωνία. Λύνεται με αποτέλεσμα. Να μπορούν να υποβληθούν οι αιτήσεις. Να διορθώνονται γρήγορα τα πραγματικά τεχνικά προβλήματα. Να μην αποκλείονται αδικαιολόγητα επαγγελματίες. Να ενημερώνονται καθαρά οι παραγωγοί. Και κυρίως, να υπάρξει σαφής εικόνα για τις πληρωμές.
Γιατί όταν ο παραγωγός δεν γνωρίζει πότε θα πληρωθεί, δεν μπορεί να προγραμματίσει. Και γεωργία χωρίς προγραμματισμό δεν υπάρχει.
Η ελληνική γη δεν αντέχει άλλο πείραμα
Στο τέλος της συζήτησης τέθηκε ίσως το σημαντικότερο θέμα: το μέλλον των νέων ανθρώπων στην αγροτική παραγωγή.
Ποιος νέος θα επενδύσει σε γη, μηχανήματα και εγκαταστάσεις όταν δεν ξέρει τι θα αντιμετωπίσει την επόμενη χρονιά; Πώς θα επιστρέψει κόσμος στην περιφέρεια όταν η γραφειοκρατία γίνεται δεύτερη δουλειά; Και πώς θα μιλάμε για παραγωγική ανασυγκρότηση όταν ο άνθρωπος που παράγει τρόφιμα αναρωτιέται κάθε χρόνο αν και πότε θα πληρωθεί;
Η Ελλάδα έχει γη. Έχει ανθρώπους που γνωρίζουν να παράγουν. Έχει επιστήμονες. Έχει νέους που θα μπορούσαν, με πραγματικές προϋποθέσεις, να επενδύσουν στον πρωτογενή τομέα. Αυτό που δεν περισσεύει πια είναι η υπομονή. Οι αγρότες δεν ζητούν χάρη. Οι νόμιμοι επαγγελματίες δεν ζητούν προνόμιο. Ζητούν ένα σύστημα που να λειτουργεί. Και γι’ αυτό η απάντηση στο «θα πάρουν οι αγρότες τα λεφτά τους;» δεν μπορεί να είναι άλλη μία υπόσχεση. Πρέπει να είναι συγκεκριμένη ημερομηνία, λειτουργική διαδικασία και χρήματα στον λογαριασμό εκείνων που τα δικαιούνται.
Γιατί όπως λέει και η παροιμία:
«Από λόγια χορτάσαμε· το χωράφι όμως θέλει χέρια, πετρέλαιο και λεφτά.»
Και το χωράφι, σε αντίθεση με την πολιτική, δεν περιμένει.
