Στην εκπομπή «Κόντρα στο Σύστημα», με τον Γρηγόρη Σερέτη, που μεταδίδεται από τον Focus FM 103,6 στη Θεσσαλονίκη και τον ΜΑΧΗ FM 99,8 στην Αττική, πραγματοποιήθηκε μια ιδιαίτερα σημαντική συζήτηση με τον καθηγητή Θεολογίας Ηρακλή Ρεράκη, με αφορμή τη μεγάλη εορτή του Αγίου Δημητρίου του Μυροβλήτη.
Μια συζήτηση που δεν περιορίστηκε στην ιστορική αναδρομή της ζωής ενός Αγίου, αλλά εξελίχθηκε σε μια δυνατή υπενθύμιση για το τι σημαίνει πίστη, αξιοπρέπεια, θάρρος και αντίσταση απέναντι στην αυθαιρεσία της εξουσίας. Γιατί ο Άγιος Δημήτριος δεν αποτελεί απλώς μια μορφή της εκκλησιαστικής ιστορίας. Είναι το διαχρονικό σύμβολο του ανθρώπου που προτίμησε να χάσει τη ζωή του παρά να προδώσει τις αρχές του. Και αυτό το μήνυμα, δεκαεπτά αιώνες αργότερα, παραμένει εκρηκτικά επίκαιρο!
ΕΝΑΣ ΝΕΟΣ 26 ΕΤΩΝ ΠΟΥ ΑΡΝΗΘΗΚΕ ΝΑ ΓΟΝΑΤΙΣΕΙ!
Ο Άγιος Δημήτριος, σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, ήταν ένας νέος άνθρωπος με υψηλή μόρφωση, εξαιρετικές ικανότητες και σημαντική στρατιωτική θέση στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Ζούσε σε μια εποχή κατά την οποία η χριστιανική πίστη μπορούσε να οδηγήσει στη φυλακή, στα βασανιστήρια και στον θάνατο. Η αυτοκρατορική εξουσία απαιτούσε υποταγή. Η άρνηση συμμετοχής στην αυτοκρατορική λατρεία μπορούσε να θεωρηθεί πράξη απείθειας. O Δημήτριος, όμως, δεν υποχώρησε. Δεν επέλεξε την ασφάλεια της θέσης του. Δεν αντάλλαξε την πίστη του με αξιώματα. Δεν προσπάθησε να συμβιβαστεί για να διατηρήσει τα προνόμιά του. Προτίμησε το μαρτύριο. Όπως εξήγησε ο καθηγητής Ηρακλής Ρεράκης, ο νεαρός αξιωματικός είχε ήδη αποκτήσει σημαντική πνευματική επιρροή, διδάσκοντας και ενθαρρύνοντας τους χριστιανούς.
Παρά τη νεαρή ηλικία του, διέθετε εκείνο που ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς περιγράφει ως «γεροντικό φρόνημα». Δηλαδή σοφία, ωριμότητα και βαθιά πνευματική συγκρότηση. Και εδώ γεννιέται ένα ερώτημα που διαπερνά τους αιώνες: Πόσοι άνθρωποι σήμερα θα εγκατέλειπαν την εξουσία, το χρήμα και την κοινωνική καταξίωση για να υπερασπιστούν όσα πιστεύουν;
Ο ΝΕΣΤΟΡΑΣ, Ο ΛΥΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στον Άγιο Νέστορα, τον νεαρό μαθητή του Δημητρίου, ο οποίος, σύμφωνα με την παράδοση, αντιμετώπισε τον πανίσχυρο παλαιστή Λυαίο. Πριν από τη μονομαχία ζήτησε την ευλογία του δασκάλου του. Η νίκη του Νέστορα, όπως τη διηγείται η εκκλησιαστική παράδοση, προκάλεσε την οργή της ρωμαϊκής εξουσίας. Ακολούθησε η θανάτωσή του και το μαρτύριο του Αγίου Δημητρίου, ο οποίος θανατώθηκε με λόγχες.
Ο Γρηγόρης Σερέτης στάθηκε ιδιαίτερα στη σκληρότητα των διωγμών, επισημαίνοντας τα φρικτά βασανιστήρια που υπέστησαν οι πρώτοι χριστιανοί. Και πράγματι, η ιστορία των διωγμών αποκαλύπτει μια σκοτεινή πλευρά της ανθρώπινης εξουσίας: την προσπάθεια να επιβληθεί η υποταγή μέσω του φόβου.
Όμως οι μάρτυρες απέδειξαν ότι υπάρχει κάτι ισχυρότερο από τον φόβο του θανάτου.
Η συνείδηση!
ΓΙΑΤΙ ΟΝΟΜΑΣΤΗΚΕ ΜΥΡΟΒΛΗΤΗΣ;
Ο καθηγητής αναφέρθηκε και στην ιδιαίτερη προσωνυμία του Αγίου Δημητρίου.
Σύμφωνα με την ορθόδοξη παράδοση, από τα ιερά λείψανά του ανέβλυζε ευωδιαστό μύρο, γεγονός που συνδέθηκε με τη θαυματουργική παρουσία του. Ο ιστορικός ναός του Αγίου Δημητρίου στη Θεσσαλονίκη, με την περίφημη κρύπτη του, αποτελεί μέχρι σήμερα έναν από τους σημαντικότερους τόπους προσκυνήματος της Ορθοδοξίας. Εκεί καταφεύγουν άνθρωποι κάθε ηλικίας. Άνθρωποι που προσεύχονται για τα παιδιά τους, για την υγεία τους, για μια προσωπική δοκιμασία. Και εκεί αποτυπώνεται κάτι που καμία εποχή δεν κατάφερε να εξαφανίσει: η ανάγκη του ανθρώπου να αναζητά ελπίδα πέρα από τα υλικά αγαθά.
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ: ΜΙΑ ΣΧΕΣΗ ΑΙΩΝΩΝ
Η σχέση του Αγίου Δημητρίου με τη Θεσσαλονίκη δεν είναι μόνο θρησκευτική. Είναι βαθιά ιστορική, πολιτιστική και συναισθηματική.
Στην εκπομπή παρουσιάστηκαν παραδόσεις που συνδέουν τον Άγιο με τη σωτηρία της πόλης από πολιορκίες και εχθρικές επιδρομές. Αναφέρθηκε χαρακτηριστικά η πολιορκία του 1207 από τον Βούλγαρο ηγεμόνα Καλογιάννη, καθώς και οι παλαιότερες πολιορκίες των Αβάρων και των Σλάβων. Στις σχετικές παραδόσεις ο Άγιος παρουσιάζεται ως υπερασπιστής της Θεσσαλονίκης. Ιδιαίτερη συγκίνηση προκαλεί και η ιστορική σύμπτωση της απελευθέρωσης της πόλης στις 26 Οκτωβρίου 1912, ανήμερα της εορτής του πολιούχου της.
Έπειτα από αιώνες οθωμανικής κυριαρχίας, η Θεσσαλονίκη επέστρεψε στον εθνικό κορμό. Για τους πιστούς, αυτή η ημερομηνία έχει ιδιαίτερο συμβολισμό. Για την ιστορία, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες στιγμές του Μακεδονικού Αγώνα και των Βαλκανικών Πολέμων.
Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΝΤΙΦΑΣΗ: ΤΙΜΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΑΓΙΟΥΣ, ΑΛΛΑ ΞΕΧΝΑΜΕ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥΣ!
Σε ένα από τα πιο αιχμηρά σημεία της συζήτησης, ο Ηρακλής Ρεράκης έθεσε ένα ερώτημα που θα έπρεπε να προβληματίσει βαθιά τη σύγχρονη κοινωνία. Πώς είναι δυνατόν να δηλώνουμε χριστιανοί, να τιμούμε τους μάρτυρες και ταυτόχρονα να παραδινόμαστε στην απληστία, στη διαφθορά και στη λατρεία του χρήματος; Πώς γίνεται να προσκυνούμε έναν Άγιο που αρνήθηκε τα προνόμια της εξουσίας και εμείς να θυσιάζουμε τις αρχές μας για λίγη κοινωνική προβολή;
Η αντίφαση είναι τεράστια!
Ζούμε σε μια εποχή όπου συχνά η ανθρώπινη αξία μετριέται με τραπεζικούς λογαριασμούς, ακριβά αυτοκίνητα και δημόσιες σχέσεις. Όπου η επιτυχία ταυτίζεται με τον πλουτισμό και όχι με την εντιμότητα. Όπου κάποιοι επικαλούνται την πίστη, αλλά ξεχνούν τη δικαιοσύνη, την ταπεινότητα και την αγάπη.
Ο Άγιος Δημήτριος υπενθυμίζει ακριβώς το αντίθετο. Ότι η πραγματική δύναμη δεν βρίσκεται σε εκείνον που εξουσιάζει, αλλά σε εκείνον που δεν εξαγοράζεται!
Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ, Ο ΚΛΗΡΟΣ ΚΑΙ Η ΕΥΘΥΝΗ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟΥΣ ΠΙΣΤΟΥΣ
Ο Γρηγόρης Σερέτης δεν απέφυγε ένα δύσκολο και ευαίσθητο ζήτημα. Έθεσε ευθέως τον προβληματισμό για την απογοήτευση που αισθάνονται αρκετοί πολίτες απέναντι σε συμπεριφορές εκπροσώπων του κλήρου. Ο καθηγητής συμφώνησε ότι οι πνευματικοί ποιμένες έχουν αυξημένη ευθύνη. Δεν μπορούν να απαιτούν σεβασμό μόνο εξαιτίας του αξιώματός τους. Οφείλουν να αποτελούν πρότυπα.
Η συζήτηση ανέδειξε μια ουσιαστική διάκριση: άλλο η πίστη στον Χριστό και άλλο η άκριτη ταύτιση της πίστης με κάθε συμπεριφορά ενός εκκλησιαστικού προσώπου. Κανένας άνθρωπος δεν βρίσκεται υπεράνω κριτικής. Και κανένα αξίωμα δεν αποτελεί άλλοθι για την εγκατάλειψη των αρχών που υποτίθεται ότι υπηρετεί. Αυτή είναι μια αλήθεια που αφορά όχι μόνο την Εκκλησία, αλλά κάθε μορφή εξουσίας.
ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ: ΜΗΝ ΑΦΗΣΕΤΕ ΚΑΝΕΝΑΝ ΝΑ ΣΑΣ ΚΛΕΨΕΙ ΤΙΣ ΑΞΙΕΣ!
Στο τέλος της εκπομπής, ο Ηρακλής Ρεράκης απευθύνθηκε στις νέες γενιές.
Μίλησε για την ανάγκη της διάκρισης, της αναζήτησης της αλήθειας και της καλλιέργειας της αρετής. Σε μια κοινωνία όπου η βία μεταξύ ανηλίκων, η επιθετικότητα και η έλλειψη προτύπων προκαλούν ανησυχία, το μήνυμα αυτό αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Οι νέοι δεν χρειάζονται κούφια συνθήματα. Χρειάζονται αλήθεια, παιδεία, αγάπη και ανθρώπους που να διδάσκουν με το προσωπικό τους παράδειγμα. Χρειάζονται τη δύναμη να ξεχωρίζουν το σωστό από το λάθος. Να μη θεωρούν μαγκιά τη βία. Να μην αντιμετωπίζουν τον πλούτο ως μοναδικό σκοπό της ζωής. Να καταλάβουν ότι η ελευθερία δεν είναι η απουσία αρχών, αλλά η δυνατότητα να ζεις χωρίς να προδίδεις τη συνείδησή σου.
Ο ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ ΜΙΑ ΕΟΡΤΗ. ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΔΙΑΡΚΗΣ ΥΠΕΝΘΥΜΙΣΗ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑΣ!
Ο νεαρός μάρτυρας της Θεσσαλονίκης δεν λύγισε μπροστά στην αυτοκρατορική ισχύ. Δεν υποτάχθηκε στον φόβο. Δεν αντάλλαξε την πίστη του με την προσωπική του σωτηρία. Και αυτό είναι το μεγάλο μήνυμα που αναδείχθηκε μέσα από τη συζήτηση του Γρηγόρη Σερέτη με τον Ηρακλή Ρεράκη.
Μια κοινωνία χωρίς αξίες μπορεί να διαθέτει πλούτο, τεχνολογία και εξουσία, αλλά κινδυνεύει να χάσει την ψυχή της. Η Θεσσαλονίκη έχει τον πολιούχο της. Η Ορθοδοξία έχει τους μάρτυρές της. Ο Ελληνισμός έχει μια τεράστια ιστορική και πνευματική κληρονομιά. Το πραγματικό ερώτημα, όμως, δεν είναι πόσο συχνά επικαλούμαστε αυτή την κληρονομιά. Είναι αν έχουμε το θάρρος να ζήσουμε σύμφωνα με τις αξίες της.
Γιατί οι μεγάλοι άνθρωποι δεν μετριούνται από όσα απέκτησαν.
Μετριούνται από όσα αρνήθηκαν να προδώσουν!
