Μία νέα, ιδιαίτερα επικίνδυνη μέθοδος διαδικτυακής απάτης σαρώνει τις τελευταίες εβδομάδες τις δημοφιλείς πλατφόρμες αγγελιών σε Ελλάδα και Κύπρο. Με πρόσχημα την άμεση πληρωμή μέσω υπηρεσιών όπως το IRIS ή η Revolut, επιτήδειοι καταφέρνουν να αποσπούν διαπιστευτήρια e-banking και να αφαιρούν μεγάλα χρηματικά ποσά από ανυποψίαστους πολίτες.
Το σενάριο επαναλαμβάνεται με σχεδόν πανομοιότυπο τρόπο: Δημοσιεύετε μια αγγελία πώλησης για μια συσκευή, ένα έπιπλο ή ένα εξάρτημα σε πλατφόρμες όπως το Facebook Marketplace, το Car.gr ή το Bazaraki. Μέσα σε ελάχιστα λεπτά, εμφανίζεται ένας υποψήφιος αγοραστής που δείχνει εξαιρετικά ενθουσιασμένος. Δεν διαπραγματεύεται την τιμή και ζητά να κλείσει αμέσως η συμφωνία: «Το θέλω! Στείλε μου το κινητό σου να σου μεταφέρω τώρα τα χρήματα μέσω IRIS για να το κρατήσεις».
Λίγα δευτερόλεπτα αργότερα, ο πωλητής λαμβάνει ένα γραπτό μήνυμα (SMS ή Viber) που εμπεριέχει έναν σύνδεσμο (link) με την προτροπή: «Πάτα εδώ για να εγκρίνεις την είσπραξη των χρημάτων στον λογαριασμό σου».
Εάν σας συμβεί αυτό, σταματήστε αμέσως. Πρόκειται για παγίδα.
Πώς λειτουργεί η μηχανεύσιμη παγίδα
Η συγκεκριμένη απάτη βασίζεται στην τεχνική της αλιείας προσωπικών δεδομένων (phishing) και εξελίσσεται σε τέσσερα βασικά στάδια:
Η πρώτη επαφή: Ο δράστης υποδύεται τον βιαστικό αγοραστή και προτείνει άμεση εξόφληση μέσω IRIS, Revolut ή e-banking.
Το πλαστό link: Αντί για πραγματική καταθέση, αποστέλλει ένα ηλεκτρονικό σύνδεσμο που οπτικά μιμείται το περιβάλλον της τράπεζάς σας ή την επίσημη πύλη του IRIS.
Η υποκλοπή: Η κακόβουλη ιστοσελίδα ζητά την εισαγωγή των προσωπικών κωδικών e-banking (username και password), καθώς και του κωδικού μιας χρήσης (OTP) που καταφθάνει στο κινητό, με το πρόσχημα της «επιβεβαίωσης είσπραξης».
Η αφαίμαξη: Τη στιγμή που καταχωρούνται τα στοιχεία, οι δράστες αποκτούν πλήρη πρόσβαση στον τραπεζικό λογαριασμό και μεταφέρουν το διαθέσιμο υπόλοιπο σε δικούς τους λογαριασμούς.
Τα 4 καμπανάκια κινδύνου (Red Flags)
Για την αποφυγή οικονομικής ζημίας, οι χρήστες των υπηρεσιών οφείλουν να γνωρίζουν τα εξής σημεία-κλειδιά:
Απαίτηση πατήματος συνδέσμου για είσπραξη: Η υπηρεσία IRIS, η Revolut και τα συστήματα e-banking ουδέποτε απαιτούν την επίσκεψη σε σύνδεσμο ή την εισαγωγή κωδικών για να εισπραχθούν χρήματα. Για τη μεταφορά μέσω IRIS, ο αλλοδαπός ή ημεδαπός αποστολέας χρειάζεται μόνο τον αριθμό του κινητού σας ή το ΑΦΜ.
Άρνηση τηλεφωνικής επικοινωνίας: Ο «αγοραστής» αποφεύγει συστηματικά την τηλεφωνική κλήση και επιμένει στη χρήση γραπτών μηνυμάτων (Messenger, WhatsApp, Viber).
Τεχνητή πίεση χρόνου: Ασκείται έντονη ψυχολογική πίεση για άμεση ενεργοποίηση του συνδέσμου, με την απειλή ότι η μεταφορά θα ακυρωθεί.
Ύποπτη διεύθυνση URL: Το link δεν κατευθύνει στο επίσημο domain της τράπεζας (π.χ.
piraeusbank.grήnbg.gr), αλλά σε παραλλαγές όπωςiris-pay-approval-online.net.
Μέτρα προστασίας για ασφαλείς συναλλαγές
Για να λάβετε πληρωμή μέσω IRIS, γνωστοποιείτε αποκλειστικά τον αριθμό του κινητού σας τηλεφώνου.
Μην αποκαλύπτετε ποτέ κωδικούς προσβασης e-banking, PIN καρτών ή κωδικούς επαλήθευσης OTP σε τρίτους.
Εάν ο συνομιλητής επιμένει στην χρήση συνδέσμου για την «έγκριση» της πληρωμής, διακόψτε αμέσως τη επικοινωνία και προχωρήστε σε αποκλεισμό (block) του προφίλ.
Τι να κάνετε εάν πέσατε θύμα απάτης
Σε περίπτωση που καταχωρήσατε κατά λάθος τα στοιχεία σας στη מזευτική σελίδα, η ταχύτητα αντίδρασης είναι καθοριστική:
Επικοινωνήστε ΑΜΕΣΩΣ με την τράπεζά σας: Καλέστε στο τηλέφωνο έκτακτης ανάγκης (αναγράφεται στο πίσω μέρος της τραπεζικής κάρτας) και ζητήστε την άμεση φραγή των κωδικών e-banking και των καρτών σας.
Υποβάλετε καταγγελία στις αρμόδιες Αρχές:
Ελλάδα: Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος (Τηλ: 11188 | Email:
[email protected])Κύπρος: Υποδιεύθυνση Ηλεκτρονικού Εγκλήματος (Τηλ: 1460 | Γραφείο Καταπολέμησης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος)
Η ενημέρωση των πολιτών αποτελεί την καλύτερη ασπίδα προστασίας. Κοινοποιήστε τις οδηγίες για να προστατεύσετε φίλους και οικείους που δραστηριοποιούνται στις ηλεκτρονικές αγοραπωλησίες.
