Ένα από τα αρχαιότερα χωριά της Κρήτης που ενέπνευσε σκηνοθέτες και παραγωγούς ταινιών, ελληνικών και διεθνών, με την ανόθευτη ομορφιά του βρίσκεται στο νομό Λασιθίου.
Ο λόγος για την Κριτσά, χτισμένη αμφιθεατρικά σε υψόμετρο 330- 365 μέτρων, στους πρόποδες του βουνού Κάστελλος.
Το γραφικό και αυθεντικό κρητικό χωριό συναντάται σε κοντινή απόσταση από τον Άγιο Νικόλαο (9 χλμ.) και ξεχωρίζει για το έντονο παραδοσιακό στοιχείο του, καθώς διατηρεί μέχρι σήμερα αναλλοίωτη την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική φυσιογνωμία του.
Σε όλη την διάρκεια του Μεσαίωνα η Κριτσά αποτέλεσε το μεγαλύτερο χωριό της Κρήτης, ενώ αδιάκοπη είναι η παρουσία κατοίκων στην περιοχή ήδη από τα υστερομινωικά χρόνια και έπειτα.
Ο επισκέπτης του χωριού χάνεται στα όμορφα λιθόστρωτα σοκάκια, με τα παραδοσιακά κτίρια και τις μοσχομυριστές αυλές, τις ανθισμένες βουκαμβίλιες, τις χαρακτηριστικές καμάρες, τα καταστήματα με τοπικά είδη και έργα λαϊκής τέχνης και τα παραδοσιακά καφενεία. Στα όσα αξίζει κανείς να δει στην ευρύτερη περιοχή του χωριού το φαράγγι της Κριτσάς, η Παναγία Κερά με τις περίτεχνες τοιχογραφίες, καθώς και το μικρό χωριό Τάπες.
Από πού πήρε, όμως, το όνομά της η Κριτσά. Μια εκδοχή αναφέρει ότι το όνομά του το χωριό το πήρε από τον πρώτο οικιστή με όνομα Κρίτσας, τον οποίο εγκατέστησε ο Νικηφόρος Φωκάς μετά την ανακατάληψη της Κρήτης το 961 μ.Χ. Η άλλη εκδοχή, τώρα, αναφέρει ότι το όνομα Κριτσά προέρχεται από παραφθορά του «Χριστός».
Η Κριτσά, μάλιστα, ενέπνευσε και διάφορους σκηνοθέτες καθώς λειτούργησε ως φυσικό σκηνικό τόσο στην ταινία «Φουρτουνάκηδες και Βροντάκηδες» με πρωταγωνιστές την Αλίκη Βουγιουκλάκη και τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ, όσο και στο «Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται» με τη Μελίνα Μερκούρη και τον Ζιλ Ντασέν.
