Ο Σταυρός δεν είναι απλώς σημείο, αλλά θεμελιώδες μυστήριο: όργανο της σωτηρίας, σημείο θυσίας και νίκης, πανίσχυρο έμβλημα που από τον Γολγοθά έως τα έσχατα του κόσμου αντηχεί το μήνυμα της Ανάστασης.
Οι απαρχές της εορτής
Η εορτή ανάγεται στα πρώτα χριστιανικά χρόνια. Εκκλησιαστικές πηγές αποδίδουν την καθιέρωσή της ακόμη και στον Μέγα Κωνσταντίνο, ο οποίος, κατόπιν της εύρεσης του Τιμίου Ξύλου από την Αγία Ελένη στα Ιεροσόλυμα γύρω στο 330 μ.Χ., διέταξε να τιμάται ο Σταυρός σε όλη την αυτοκρατορία. Η Εκκλησία θέλησε να καθιερώσει όχι μόνο την ανάμνηση της εύρεσης, αλλά και την ύψωσή του ενώπιον του λαού, ως σημείο νίκης και ευλογίας.
Ο Σταυρός στην αποστολική εποχή
Η τιμή προς τον Σταυρό έχει ρίζες αποστολικές. Ο απόστολος Παύλος υπήρξε ο πρώτος που μίλησε για την καύχηση «εν τω Σταυρώ του Χριστού» (Γαλ. 6,14), ενώ οι επιστολές του βρίθουν αναφορών στη λυτρωτική δύναμη του Σταυρού. Οι αποστολικοί Πατέρες ακολούθησαν με σεβασμό, θεωρώντας τον Σταυρό μέσο καταλλαγής με τον Θεό. Ακόμη και οι κατακόμβες της Ρώμης μαρτυρούν τη λατρεία των πρώτων χριστιανών προς το ιερό σύμβολο, χαραγμένο παντού για να θυμίζει τον αγώνα και το μαρτύριο.
Το όραμα του Μεγάλου Κωνσταντίνου
Η δύναμη του Σταυρού αποκαλύφθηκε θαυμαστά στον Μέγα Κωνσταντίνο. Στις 28 Οκτωβρίου 312, προ της μάχης με τον Μαξέντιο, είδε στον ουρανό μεσημεριάτικα το σημείο του Σταυρού σχηματισμένο με αστέρια και την επιγραφή «Εν τούτω νίκα». Από εκείνη τη στιγμή καθιέρωσε τον Σταυρό ως σύμβολο του στρατού του και έπειτα από τη νικηφόρα μάχη, αναγνώρισε ότι η ισχύς του οδήγησε στη νίκη. Το 313 με το «Διάταγμα των Μεδιολάνων» κατοχύρωσε την ανεξιθρησκία, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή για την Εκκλησία και την αυτοκρατορία.
Η Αγία Ελένη και η εύρεση του Τιμίου Σταυρού
Το 326 η Αγία Ελένη ταξίδεψε στα Ιεροσόλυμα, όπου με τη βοήθεια του βασιλικού άνθους οδηγήθηκε στο σημείο της εύρεσης του Σταυρού. Μετά από ανασκαφές βρέθηκαν τρεις σταυροί. Ο Τίμιος Σταυρός αναγνωρίστηκε θαυματουργικά, όταν τοποθετήθηκε πάνω σε νεκρή γυναίκα και αυτή αναστήθηκε. Στις 14 Σεπτεμβρίου 335 ο Πατριάρχης Μακάριος ύψωσε τον Σταυρό στον Γολγοθά, εγκαινιάζοντας την εορτή.
Η δεύτερη ύψωση
Στα 613, οι Πέρσες λεηλάτησαν την Παλαιστίνη και άρπαξαν τον Σταυρό. Όμως, μετά τη νίκη του Ηράκλειου, ο Σταυρός επεστράφη στην Ιερουσαλήμ και υψώθηκε ξανά από τον Πατριάρχη Ζαχαρία στις 14 Σεπτεμβρίου 626. Η ημέρα αυτή προστέθηκε στον εορτολογικό κύκλο, σηματοδοτώντας την ακατάλυτη δύναμη του ιερού ξύλου.
Ο Σταυρός ως παγκόσμιο κειμήλιο
Με τον καιρό, τμήματα του Τιμίου Ξύλου διανεμήθηκαν σε όλη τη χριστιανοσύνη. Φυλάσσονται μέχρι σήμερα σε ιερές μονές, ιδίως στο Άγιον Όρος, ως τα πολυτιμότερα κειμήλια της Εκκλησίας. Μάλιστα, μια εσχατολογική παράδοση αναφέρει ότι στο τέλος του κόσμου ο Σταυρός θα επανενωθεί, σηματοδοτώντας τη Δευτέρα Παρουσία.
Ο Σταυρός στη ζωή των πιστών
Η σημερινή ημέρα τελείται με αυστηρή νηστεία και πανηγυρική ακολουθία. Οι πιστοί προσκυνούν τον Σταυρό, παίρνουν βασιλικό ως ευλογία και τον τοποθετούν στα εικονίσματα. Η τιμή στον Σταυρό δεν είναι ειδωλολατρική, αλλά λατρεία προς τον ίδιο τον Εσταυρωμένο και Αναστάντα Χριστό. Ο Σταυρός αποτελεί αήττητο όπλο κατά του κακού, το λάβαρο της Εκκλησίας και σημείο ελπίδας για όλο τον κόσμο.
Μήνυμα της εορτής
Η Παγκόσμια Ύψωση του Τιμίου Σταυρού υπενθυμίζει ότι το πάθος οδηγεί στην Ανάσταση, ότι ο πόνος μπορεί να μεταμορφωθεί σε νίκη και ότι η θυσία φέρνει τη σωτηρία. Είναι πρόσκληση σε κάθε πιστό να σηκώσει τον δικό του σταυρό, με εμπιστοσύνη στη δύναμη του Χριστού. Και με ένα στόμα, με μια καρδιά, η Εκκλησία ομολογεί και σήμερα τον παιάνα της εορτής:
«Σώσον, Κύριε, τον λαόν Σου και ευλόγησον την κληρονομίαν Σου…».
Πηγή: voicenews.gr
