Ένα φαινόμενο που συνεχίζεται δεκαετίες τώρα, μετατρέποντας την ανάγκη για περίθαλψη σε παζάρι επιβίωσης. Όταν ο ασθενής, μέσα στον φόβο και τον πόνο του, αναγκάζεται να δώσει τις οικονομίες του για να εγχειριστεί ή να τύχει απλής φροντίδας, τότε δεν μιλάμε πλέον για δημόσια υγεία, μιλάμε για κοινωνική παρακμή.
Το VoiceNews στέκεται δίπλα στον πολίτη και ανοίγει ξανά τον φάκελο της ντροπής, το φακελάκι. Κάναμε την έρευνα μας, ακούσαμε συμπολίτες μας να μας αφηγούνται αλήθειες που πονάνε, αλήθειες που πληγώνουν.
Ένα πραγματικό περιστατικό το οποίο μας συντάραξε! Ένας ηλικιωμένος άνδρας, με σοβαρό καρδιολογικό πρόβλημα, έπρεπε να τοποθετήσει βηματοδότη. Όταν ο γιος του απευθύνθηκε σε δημόσιο νοσοκομείο, του είπαν πως η αναμονή είναι έξι μήνες. Έξι μήνες για μια επέμβαση που, αν καθυστερούσε, μπορούσε να αποβεί μοιραία. Μα όταν ο απελπισμένος συγγενής έβαλε «το γνωστό φακελάκι» στα χέρια του γιατρού, ξαφνικά όλα άλλαξαν.
Ο ίδιος γιατρός, στο ίδιο δημόσιο νοσοκομείο, βρήκε κενό και έκανε την επέμβαση μέσα σε δύο μόλις μέρες. Με λίγα λόγια, ένα φακελάκι και όλα εξαγοράζονται… Αξιοπρέπεια μηδέν!
Και μετά αναρωτιόμαστε γιατί το σύστημα καταρρέει και οι νέοι γιατροί φεύγουν στο εξωτερικό, αναρωτιόμαστε γιατί οι ασθενείς δεν εμπιστεύονται πια τα νοσοκομεία τους, γιατί η λέξη «δημόσιο» προκαλεί μόνο δυσπιστία και θυμό.
Αυτό δυστυχώς δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό, είναι καθημερινότητα. Από τις μαιευτικές κλινικές μέχρι τα χειρουργεία, από τις εξετάσεις μέχρι τα επείγοντα, οι ιστορίες των πολιτών επαναλαμβάνονται με τον ίδιο τραγικό ρυθμό. Όποιος πληρώσει, εξυπηρετείται.
Ενδεικτικά, στο Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών, τον Σεπτέμβριο του 2025, αποκαλύφθηκε υπόθεση διευθυντή καρδιοχειρουργικής κλινικής ο οποίος φέρεται να ζητούσε «φακελάκι» από ασθενείς ύψους 3.000 έως 5.000 ευρώ, προκειμένου να αναλάβει ο ίδιος κρίσιμα χειρουργεία ή να «προστατεύσει» ήδη χειρουργημένους ασθενείς. Η υπόθεση, οδήγησε σε σύλληψη και εισαγγελική διερεύνηση, ανέδειξε ότι η «ταρίφα» για τη ζωή ενός ανθρώπου μπορεί να φτάνει σε δυσθεώρητα ποσά, ακριβώς στον πυρήνα ενός μεγάλου δημόσιου νοσοκομείου.
Ακόμα, τον Ιούλιο του 2025, σε περιφερειακό νοσοκομείο της χώρας, ασθενής με πέτρα στο νεφρό κατήγγειλε ότι ο γιατρός του ζήτησε 100 ευρώ «φακελάκι» για να προχωρήσει η επέμβαση, ενώ όταν ο ασθενής αντέδρασε, φέρεται να άκουσε τη φράση «ζήτα μου συγγνώμη αλλιώς δεν σε χειρουργώ». Η καταγγελία οδήγησε σε εντολή για Ένορκη Διοικητική Εξέταση και διαβίβαση του φακέλου στην Εισαγγελία, επιβεβαιώνοντας πως ακόμα και βασικές πράξεις περίθαλψης μετατρέπονται σε πεδίο εκβιασμού και οικονομικής συναλλαγής.
Σε άλλο περιστατικό,τον Σεπτέμβριο του 2025, ζευγάρι που επέλεξε το δημόσιο μαιευτήριο «Έλενα» στην Αθήνα κατήγγειλε ότι ο μαιευτήρας τους ζήτησε «ταρίφα» 700 ευρώ ως φακελάκι για τον τοκετό, πέραν περίπου 600 ευρώ που ήδη είχαν καταβάλει κατά την παρακολούθηση της κύησης, . Η οικογένεια περιέγραψε ένα καθεστώς άτυπης «τιμοκατάλογου» μέσα σε δημόσια δομή, όπου η γέννηση ενός παιδιού, υποτίθεται σε περιβάλλον ισότιμης και δωρεάν φροντίδας, συνδέθηκε ευθέως με την ικανότητα της οικογένειας να πληρώσει επιπλέον «ενίσχυση» στον γιατρό.
Όποιος λοιπόν δεν έχει, περιμένει. Έτσι, η υγεία στην Ελλάδα χωρίζεται σε δύο ταχύτητες, των «τυχερών» και των «άλλων». Αυτά όλα συμβαίνουν, σε μια χώρα που καυχιέται για τον πολιτισμό της και το «φιλότιμο» του λαού της.
Δεν φταίνε βέβαια όλοι οι γιατροί, υπάρχουν εκατοντάδες που παλεύουν με αυταπάρνηση, με εξαντλητικά ωράρια και πενιχρούς μισθούς. Όμως το άρρωστο κομμάτι του συστήματος είναι αρκετό για να μολύνει όλο το σώμα της δημόσιας υγείας.
Το VoiceNews θα συνεχίσει να τα φέρνει όλα στο φως. Συνεχίζουμε σταθερά και δεν φοβόμαστε κανέναν. Αν έχετε κάποια καταγγελία να μας την στείλετε.
Η Βουλή και οι βουλευτές ακούνε;
Η έρευνα του Γιώργου Μώρου, η κρυφή παραοικονομία των «φακελακίων»
Στα δημόσια νοσοκομεία της Ελλάδας, χιλιάδες ασθενείς και γιατροί εμπλέκονται σε μια πρακτική που παραμένει παράνομη αλλά ανθεκτική. Τα γνωστά «φακελάκια» συνεχίζουν να λειτουργούν ως σκιώδης μηχανισμός προτεραιοποίησης και εξυπηρέτησης.
Πρόκειται για επιπλέον χρηματικά ποσά που δίνουν οι ασθενείς στους γιατρούς για να εξασφαλίσουν ταχύτερη ή καλύτερη φροντίδα, δημιουργώντας μια αθέατη παραοικονομία μέσα στο ίδιο το σύστημα υγείας. Στην πράξη, ο ανεπίσημος αυτός μηχανισμός καθορίζει συχνά ποιος θα εξυπηρετηθεί πρώτος και ποιος θα παραμείνει σε αναμονή.
Οι χειρουργικές επεμβάσεις που πραγματοποιούνται στα δημόσια νοσοκομεία της χώρας ανέρχονται σε περίπου 478.000 ετησίως, σύμφωνα με στοιχεία του ΕΣΥ για το 2024. Αν υποθέσουμε ότι το 10 τοις εκατό αυτών συνοδεύεται από «φακελάκι» ύψους 870 ευρώ κατά μέσο όρο, τότε η παραοικονομία φτάνει τα 41,6 εκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο, ποσό που αντιστοιχεί σε εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ ανά νοσοκομείο.
Η εκτίμηση αυτή προκύπτει από τον ακόλουθο υπολογισμό:
Αριθμός περιστατικών με φακελάκι:
478.000 επί 0,10 ίσον 47.800 περιπτώσεις τον χρόνο.
Συνολικό ποσό παραοικονομίας:
47.800 επί 870 ευρώ ίσον 41.586.000 ευρώ ετησίως.
Η πρακτική έχει παγιωθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε πολλοί πολίτες να τη θεωρούν αναγκαίο κακό. Ασθενείς περιμένουν μήνες για μια επέμβαση, οικογένειες επισπεύδουν μια θεραπεία με ένα «ευχαριστήριο φακελάκι» και γιατροί που, όχι όλοι αλλά αρκετοί, θεωρούν αυτή τη συμπεριφορά συνηθισμένη.
Πόσο πραγματικά κοστίζουν τα φακελάκια στην κοινωνία
Σύμφωνα με το Εργαστήριο Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας του ΕΚΠΑ, το συνολικό ύψος των παράνομων αμοιβών προς γιατρούς και άλλους λειτουργούς υγείας εκτιμάται σε πάνω από 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ τον χρόνο. Παλαιότερη εκτίμηση του Iatronet.gr το 2019 υπολογίζει την παραοικονομία του τομέα της υγείας στα 1,5 δισεκατομμύρια ευρώ, με απώλεια φορολογικών εσόδων ύψους περίπου 500 εκατομμυρίων ευρώ.
Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει ότι η κοινωνία πληρώνει διπλά. Μία φορά μέσω φόρων και ασφαλιστικών εισφορών για τη δημόσια περίθαλψη και δεύτερη φορά κάτω από το τραπέζι για να έχει πρόσβαση σε αυτήν. Ο πολίτης που θεωρητικά έχει ήδη χρηματοδοτήσει το σύστημα, αναγκάζεται να το πληρώσει ξανά για να λειτουργήσει στην πράξη.
Γιατροί που αισθάνονται υποαμειβόμενοι, ασθενείς που νιώθουν εγκλωβισμένοι
Η διαχρονικότητα του φαινομένου οφείλεται σε ένα σύνθετο μείγμα κοινωνικών, οικονομικών και πολιτισμικών παραγόντων.
Πολλοί γιατροί, ιδίως στο ΕΣΥ, αισθάνονται υποαμειβόμενοι και βλέπουν το «φακελάκι» ως αναγκαίο συμπλήρωμα εισοδήματος, σύμφωνα με την Transparency International Greece το 2018. Ταυτόχρονα, οι ασθενείς που αντιμετωπίζουν μεγάλες αναμονές, έλλειψη προσωπικού και συστημικές καθυστερήσεις, θεωρούν ότι μόνο έτσι μπορούν να εξασφαλίσουν καλύτερη φροντίδα, όπως αναδεικνύεται και σε σχετικές αναφορές του Ekatanalotis.gr το 2024.
Η κοινωνική αποδοχή, με τη λογική «όλοι το κάνουν», ενισχύει τη νομιμοποίηση της πρακτικής. Η Transparency International καταγράφει ότι το 36 τοις εκατό των Ελλήνων πολιτών έχει δώσει «φακελάκι» για υπηρεσίες υγείας, ποσοστό από τα υψηλότερα στην Ευρώπη, σύμφωνα με τα στοιχεία της Transparency International Greece για το 2018. Το πρόβλημα δεν είναι πια εξαίρεση, αλλά μέρος της κανονικότητας.
Απογευματινά χειρουργεία και θεσμική νομιμοποίηση της ανισότητας
Το 2024, η κυβέρνηση εισήγαγε τα απογευματινά χειρουργεία στα δημόσια νοσοκομεία, με στόχο, όπως ανακοινώθηκε, να περιοριστούν τα «φακελάκια» μέσω θεσμοθέτησης νόμιμων πληρωμών για ταχύτερη εξυπηρέτηση. Η ρύθμιση αυτή παρουσιάστηκε ως εργαλείο για να δοθεί διέξοδος στον ασθενή που θέλει να εξυπηρετηθεί πιο γρήγορα, πληρώνοντας το κράτος και όχι τον γιατρό κρυφά.
Ωστόσο, στην πράξη, δεν εξαλείφει την παραοικονομία. Αντί να καταργήσει τη λογική του «πληρώνω για να προηγηθώ», τη μεταφέρει σε θεσμικό επίπεδο. Ο ασθενής που έχει την οικονομική δυνατότητα θα μπορεί να πληρώσει για να χειρουργηθεί απογευματινή ώρα, ενώ εκείνος που δεν έχει παραμένει σε λίστα αναμονής. Η κοινωνική ανισότητα βαφτίζεται πλέον «επιλογή» και ενσωματώνεται στο ίδιο το δημόσιο σύστημα.
Το θεσμικό τίμημα, όταν το δικαίωμα γίνεται προνόμιο
Το μεγαλύτερο τίμημα των «φακελακίων» δεν είναι μόνο οικονομικό. Είναι θεσμικό. Όταν η πρόσβαση στην υγεία εξαρτάται από το αν κάποιος μπορεί να πληρώσει επιπλέον, τότε η ισότητα μετατρέπεται σε πολυτέλεια, η εμπιστοσύνη στο Εθνικό Σύστημα Υγείας διαβρώνεται και η δωρεάν περίθαλψη παύει να είναι αυτονόητο δικαίωμα και γίνεται προνόμιο.
Το φαινόμενο των «φακελακίων» είναι μια σιωπηλή αιμορραγία για το ΕΣΥ και τον Έλληνα φορολογούμενο. Στερεί πόρους, νομιμοποιεί αθέμιτες πρακτικές, ταπεινώνει τον ασθενή και δυσφημεί τον έντιμο γιατρό.
Το ερώτημα παραμένει και σε αυτή τη διάσταση της έρευνας
η Βουλή και οι βουλευτές ακούνε;
Δείτε περισσότερα εδώ: https://voicenews.gr/fakelakia-i-ntropi-pou-sapizei-ta-nosokomeia-tis-elladas/
