Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εντείνει την κριτική του προς τις κυβερνήσεις της ΕΕ, κατηγορώντας τες ουσιαστικά ότι αγνόησαν συστηματικά σαφείς προειδοποιήσεις για τον τρόπο διαχείρισης των επιδοτήσεων ενέργειας. Αντί να στηρίζουν τους πιο ευάλωτους, πολλές χώρες επέλεξαν οικονομικά επιζήμια οριζόντια μέτρα, διογκώνοντας το δημοσιονομικό κόστος χωρίς αποτελεσματικότητα.
Δριμεία επίθεση για σπατάλη και άστοχες ενεργειακές επιδοτήσεις
Η επιλογή αυτή εκλαμβάνεται ως ένδειξη έλλειψης δημοσιονομικής πειθαρχίας και στρατηγικού σχεδιασμού.
Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: Περίπου τα δύο τρίτα των επιδοτήσεων και φοροελαφρύνσεων που εφαρμόστηκαν για την ενεργειακή κρίση δεν είχαν στοχευμένο χαρακτήρα. Για το ΔΝΤ, αυτό δεν είναι απλώς μια τεχνική αστοχία, αλλά μια συνειδητή απόκλιση από μια πιο συνετή πολιτική προσέγγιση, που τελικά υπονομεύει τόσο την αποτελεσματικότητα των μέτρων όσο και τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα.
«Προφανώς» οι κυβερνήσεις της ΕΕ δεν «λαμβάνουν υπόψη τα μαθήματα του 2022», δήλωσε στους FT ο Άλφρεντ Κάμερ, επικεφαλής του ευρωπαϊκού τμήματος του ΔΝΤ, αναφερόμενος στην περίοδο μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, όταν πολλές χώρες εισήγαγαν δαπανηρά μέτρα για να στηρίξουν τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις από τιμές φυσικού αερίου που είχχαν εκτοξευτεί. Δεν ήταν όλες οι χώρες «προσεκτικές στη χρήση του δημοσιονομικού χώρου» στην τρέχουσα κρίση, είπε.
Παράλληλα, το Ταμείο υπογραμμίζει πως οι κυβερνήσεις θα πρέπει να στραφούν σε πιο μόνιμες διαρθρωτικές λύσεις, όπως επενδύσεις στην παραγωγικότητα, στην ενεργειακή αυτονομία και στις μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα, αντί να βασίζονται κυρίως σε προσωρινά πακέτα στήριξης.
Το μήνυμα του ΔΝΤ έρχεται σε μια περίοδο όπου πολλές ευρωπαϊκές οικονομίες προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στην ανάγκη προστασίας των πολιτών από την ακρίβεια και στην υποχρέωση διατήρησης αξιόπιστης δημοσιονομικής πορείας. Οι αγορές, όπως επισημαίνει το Ταμείο, παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις και ενδεχόμενη απώλεια εμπιστοσύνης θα μπορούσε να μεταφραστεί σε υψηλότερο κόστος δανεισμού για τα κράτη-μέλη.