Στην εκπομπή του Γρηγόρη Σερέτη «Κόντρα στο Σύστημα» στον Focus FM 103,6 και ΜΑΧΗ FM 99,8 – τα μόνα πατριωτικά ραδιόφωνα – βρέθηκαν καλεσμένοι ο πρόεδρος του επαγγελματικού αλιευτικού συλλόγου μηχανοτρατών «το Αιγαίο» Ευάγγελος Αραπάκης, ο αντιπρόεδρος Βαγγέλης Κοροπούλης και ο δικηγόρος Κωνσταντίνος Μπουρτζάλας, μιλώντας για ένα ζήτημα που όπως καταγγέλλουν, δεν αφορά μόνο την αλιεία, αλλά την ίδια την εθνική κυριαρχία στο Αιγαίο.
Η συζήτηση που άνοιξε στον αέρα του Focus FM ήταν αποκαλυπτική. Οι εκπρόσωποι των αλιέων περιέγραψαν μία κατάσταση που, όπως λένε, οδηγεί μεθοδικά στον αφανισμό της ελληνικής μηχανότρατας στο Νότιο Αιγαίο, την ώρα που τουρκικά και ιταλικά αλιευτικά συνεχίζουν ανενόχλητα να ψαρεύουν ακόμη και δίπλα στις ελληνικές ακτές. Οι ίδιοι κάνουν λόγο για «θαλάσσια πάρκα» που χρησιμοποιούνται ως εργαλείο αποκλεισμού των Ελλήνων ψαράδων, ενώ οι ξένοι στόλοι αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη παρουσία στο Αιγαίο.
Ο Ευάγγελος Αραπάκης ήταν ξεκάθαρος. Όπως εξήγησε, η κυβέρνηση προχωρά στη δημιουργία τεράστιων θαλάσσιων πάρκων σε Κυκλάδες και Ιόνιο, μέσα στα οποία σχεδιάζεται η πλήρης απαγόρευση της αλιείας με μηχανότρατα. Το επιχείρημα που χρησιμοποιείται αφορά την προστασία της ποσειδωνίας και των νεαρών ιχθύων. Όμως οι αλιείς αντιτείνουν ότι οι μηχανότρατες ψαρεύουν σε βάθη άνω των 50 μέτρων, ενώ σύμφωνα με επιστημονικά στοιχεία του ΕΛΚΕΘΕ, η ποσειδωνία αναπτύσσεται μέχρι περίπου τα 33 μέτρα. Με απλά λόγια, υποστηρίζουν ότι οι μηχανότρατες δεν έρχονται καν σε επαφή με τα συγκεκριμένα οικοσυστήματα.
Ακόμη πιο προκλητικό, όπως λένε, είναι το γεγονός ότι οι ελληνικές μηχανότρατες ήδη υπόκεινται σε αυστηρότατους περιορισμούς. Τέσσερις μήνες τον χρόνο απαγορεύεται πλήρως η αλιεία, ενώ υπάρχουν δεκάδες επιπλέον περιορισμοί, εποχικές απαγορεύσεις και ηλεκτρονική παρακολούθηση μέσω δορυφορικών συστημάτων. Κάθε ελληνικό σκάφος παρακολουθείται συνεχώς από το Υπουργείο Ναυτιλίας και οποιαδήποτε παραβίαση εντοπίζεται άμεσα.
Και εδώ αρχίζουν τα ερωτήματα που προκαλούν οργή στους αλιείς. Αν οι ελληνικές μηχανότρατες παρακολουθούνται διαρκώς, αν λειτουργούν με συγκεκριμένους κανόνες και αν ήδη υπάρχουν αυστηρότατα όρια, τότε γιατί επιλέγεται η καθολική απαγόρευση μόνο για τους Έλληνες; Γιατί, όπως καταγγέλλουν, τουρκικά αλιευτικά συνεχίζουν να ψαρεύουν ακόμη και μέσα σε περιοχές όπου οι Έλληνες αποκλείονται;
Οι εικόνες που περιγράφουν σοκάρουν. Τουρκικά σκάφη να ψαρεύουν λίγα μέτρα από ελληνικά νησιά, συνοδευόμενα από τουρκικές ακταιωρούς, ενώ οι Έλληνες αλιείς περιορίζονται ολοένα περισσότερο. Ο κ. Αραπάκης κατήγγειλε ότι το ελληνικό λιμενικό πλέον δεν έχει ουσιαστική δυνατότητα σύλληψης των τουρκικών σκαφών. Το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να καταγράψει τα στοιχεία τους και να συντάξει παράβαση, η οποία θα εκτελεστεί μόνο αν το τουρκικό σκάφος βρεθεί κάποτε σε ελληνικό λιμάνι.
Αντίθετα, όπως εξήγησε, στην Τουρκία η κατάσταση είναι εντελώς διαφορετική. Αν ελληνικό σκάφος πλησιάσει τουρκικά ύδατα, η τουρκική ακταιωρός επεμβαίνει άμεσα, προχωρά σε σύλληψη, κατάσχεση και κράτηση πληρώματος. Και έτσι γεννάται το ερώτημα που αιωρείται πλέον ανοιχτά: ποιος τελικά προστατεύει το Αιγαίο;
Ο δικηγόρος Κωνσταντίνος Μπουρτζάλας ήταν ακόμη πιο αιχμηρός. Ανέφερε ότι δεν υπάρχει καμία επαρκής επιστημονική ή νομική τεκμηρίωση για την καθολική απαγόρευση των μηχανότρατων στο Νότιο Αιγαίο. Μάλιστα, τόνισε ότι σε άλλες περιοχές, όπως στο Θαλάσσιο Πάρκο Βορείων Σποράδων, επιτρέπεται η αλιεία πάνω από τα δύο μίλια, γεγονός που, όπως λέει, αποδεικνύει την επιλεκτική αντιμετώπιση.
Ο ίδιος συνέδεσε το ζήτημα με μια γενικότερη πολιτική αποδυνάμωσης του πρωτογενούς τομέα. Θύμισε τις καταστροφές καϊκιών προηγούμενων ετών, το ξεκλήρισμα αγροτών και κτηνοτρόφων και έκανε λόγο για μια συνολική στρατηγική εξαφάνισης της ελληνικής παραγωγής. «Θέλουν να εξαφανίσουν τους φρουρούς της θάλασσας», είπε χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι όταν φύγουν οι Έλληνες αλιείς, το κενό θα καλυφθεί από ξένους στόλους.
Η κουβέντα πήρε ακόμη πιο βαριά διάσταση όταν τέθηκε το θέμα των θαλάσσιων πάρκων ως πιθανών γεωπολιτικών εργαλείων. Οι αλιείς θεωρούν ότι σταδιακά δημιουργούνται ζώνες όπου οι Έλληνες αποκλείονται, ενώ οι Τούρκοι διατηρούν παρουσία. Για πολλούς, αυτό συνδέεται με τη γενικότερη πολιτική «ήρεμων νερών» στο Αιγαίο και τις συνεχείς υποχωρήσεις που, όπως λένε, γίνονται τα τελευταία χρόνια.
Ο Βαγγέλης Κοροπούλης μίλησε για «τελειωτικό χτύπημα» στον κλάδο, ενώ δεν έκρυψε την οργή του για τον ρόλο συγκεκριμένων ΜΚΟ, τις οποίες οι αλιείς θεωρούν μοχλό πίεσης για την εφαρμογή αυτών των πολιτικών. Μάλιστα, τέθηκε ανοιχτά το ερώτημα ποιοι χρηματοδοτούν αυτές τις οργανώσεις και ποια συμφέροντα εξυπηρετούν.
Και μέσα σε όλα αυτά, οι αλιείς βρίσκονται αντιμέτωποι και με οικονομική ασφυξία. Το κόστος καυσίμων έχει εκτοξευθεί, δεκάδες σκάφη παραμένουν δεμένα στα λιμάνια και, όπως καταγγέλλουν, η κυβέρνηση δεν έχει προχωρήσει σε καμία ουσιαστική στήριξη του κλάδου. Την ώρα που άλλοι τομείς λαμβάνουν επιδοτήσεις, οι ψαράδες μιλούν για πλήρη εγκατάλειψη.
Το μήνυμα που βγήκε από την εκπομπή ήταν ένα: οι άνθρωποι της θάλασσας αισθάνονται ότι δίνουν μάχη επιβίωσης. Όχι μόνο επαγγελματικής, αλλά και εθνικής. Και θεωρούν πως αν περάσει το πρώτο «πείραμα» στο Νότιο Αιγαίο, τότε θα ακολουθήσουν νέοι αποκλεισμοί σε όλη τη χώρα.
Γιατί, όπως ειπώθηκε πολλές φορές στον αέρα του Focus FM, το ζήτημα δεν είναι απλώς ποιος θα ψαρεύει. Το πραγματικό ερώτημα είναι ποιος θα βρίσκεται αύριο στο Αιγαίο.
