Οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν εξαπολύσει αεροπορικές επιδρομές σε περισσότερες από δώδεκα τοποθεσίες που χρησιμοποιούνται από τους υποστηριζόμενους από το Ιράν Χούuι στην Υεμένη, σύμφωνα με αμερικανούς αξιωματούχους.
Τα πλήγματα είναι η πιο σημαντική στρατιωτική απάντηση στην επίμονη εκστρατεία των Χούθι για επιθέσεις με drone και πυραύλους σε εμπορικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα, η οποία ξεκίνησε μετά το ξέσπασμα του πολέμου του Ισραήλ στη Γάζα. Να πώς φτάσαμε εδώ:
Ποιοι είναι οι Χούθι;
Οι Χούθι είναι μια ομάδα πολιτοφυλακής της Υεμένης που πήρε το όνομά της από τον ιδρυτή τους, Χουσεΐν Μπαντρεντίν αλ Χούθι, και εκπροσωπεί το παρακλάδι των Ζαϊντί του σιιτικού Ισλάμ. Εμφανίστηκαν τη δεκαετία του 1980 σε αντίθεση με τη θρησκευτική επιρροή της Σαουδικής Αραβίας στην Υεμένη. Η ομάδα, η οποία έχει περίπου 20.000 μαχητές και της οποίας το επίσημο όνομα είναι Ανσάρ Αλλάχ, διατρέχει το μεγαλύτερο μέρος της δυτικής χώρας και είναι επικεφαλής της ακτογραμμής της στην Ερυθρά Θάλασσα.
Ποια είναι η σχέση της ομάδας με το Ιράν και τον πόλεμο στη Γάζα;
Οι Χούθι υποστηρίζονται από το Ιράν ως μέρος της μακροχρόνιας εχθρότητάς του με τη Σαουδική Αραβία και υποστηρίζουν τη Χαμάς στον πόλεμο στη Γάζα. Αμέσως μετά τη σφαγή της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου, ο ηγέτης των Χούτι Αμπντούλ Μαλίκ Αλ Χούθι δήλωσε ότι οι δυνάμεις του ήταν «έτοιμες να κινηθούν κατά εκατοντάδες χιλιάδες για να ενωθούν με τον παλαιστινιακό λαό και να αντιμετωπίσουν τον εχθρό».
Τι συνέβαινε στην Ερυθρά Θάλασσα;
Η Ερυθρά Θάλασσα, ένα από τα πιο πυκνά γεμάτα ναυτιλιακά κανάλια στον κόσμο, βρίσκεται νότια της διώρυγας του Σουέζ, της πιο σημαντικής πλωτής οδού που συνδέει την Ευρώπη με την Ασία και την ανατολική Αφρική. Η Υεμένη βρίσκεται κατά μήκος της νοτιοανατολικής ακτής της θάλασσας, όπου συναντά τον κόλπο του Άντεν.
Λίγο μετά την έναρξη του πολέμου στη Γάζα, οι Χούτι άρχισαν να εξαπολύουν επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα, τα περισσότερα από τα οποία αναχαιτίστηκαν από τα αντίμετρα των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Η κατάσταση κλιμακώθηκε στις 19 Νοεμβρίου, όταν μαχητές χρησιμοποίησαν ένα ελικόπτερο για να καταλάβουν ένα όχημα μεταφοράς αυτοκινήτων που ναυλώθηκε από ιαπωνική εταιρεία και συνδέεται με έναν Ισραηλινό επιχειρηματία, απήγαγαν το πλήρωμα. Οι Χούτι δήλωσαν ότι όλα τα πλοία που θεωρούν ότι συνδέονται με το Ισραήλ ή τους συμμάχους του θα «γίνουν νόμιμος στόχος για τις ένοπλες δυνάμεις».
Ακολούθησαν πολλαπλές επιθέσεις σε πλοία , ως επί το πλείστον χωρίς επιτυχία, αλλά πολλές ναυτιλιακές εταιρείες αποφάσισαν ωστόσο να παρακάμψουν τη διαδρομή της Ερυθράς Θάλασσας και να κάνουν εκτροπή γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας της Νότιας Αφρικής, αυξάνοντας σημαντικά τους χρόνους και το κόστος του ταξιδιού.
Πώς αντέδρασαν οι ΗΠΑ;
Στις 18 Δεκεμβρίου οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν τη σύσταση της Επιχείρησης Prosperity Guardian ως απάντηση στις επιθέσεις των Χούθι.
Οι ΗΠΑ απέφυγαν από άμεση αντιπαράθεση μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου, όταν ελικόπτερα του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ πυροβόλησαν μια ομάδα μικρών σκαφών που προσπαθούσαν να επιβιβαστούν σε πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων που είχε ζητήσει την προστασία τους. Ο θάνατος 10 μαχητών σηματοδότησε μια νέα φάση στην κρίση.
Στις 9 Ιανουαρίου αμερικανικά και βρετανικά πολεμικά πλοία κατέρριψαν 21 μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πύραυλους που εκτοξεύτηκαν από τους Χούθι, σε αυτό που το Λονδίνο αποκάλεσε τη μεγαλύτερη τέτοια επίθεση στην περιοχή. Στις 10 Ιανουαρίου, ο Antony Blinken, υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, είπε ότι περαιτέρω επιθέσεις θα μπορούσαν να προκαλέσουν μια δυτική στρατιωτική απάντηση .
Τι συνέβαινε στην Υεμένη πριν τον πόλεμο της Γάζας;
Οι Χούτι είχαν κερδίσει υποστήριξη γύρω στο τέλος του αιώνα από Σιίτες Υεμένης που είχαν βαρεθεί με τη διαφθορά και τη σκληρότητα του μακροχρόνιου αυταρχικού προέδρου και συμμάχου της Σαουδικής Αραβίας, Αλί Αμπντουλάχ Σάλεχ, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της 11ης Σεπτεμβρίου και της εισβολής των ΗΠΑ στο Ιράκ. Οι λαϊκές διαδηλώσεις και πολλές απόπειρες δολοφονίας ανάγκασαν τον Σάλεχ να παραιτηθεί το 2012.
Το 2014 οι Χούτι συμμάχησαν με τον πρώην εχθρό τους Σάλεχ για να καταλάβουν την πρωτεύουσα, Σαναά, και ανέτρεψαν τον νέο υποστηριζόμενο από τη Δύση πρόεδρο, Αμπντ Ραμπού Μανσούρ Χάντι, ένα χρόνο αργότερα. Αφού ο Χάντι αναγκάστηκε να φύγει, η εξόριστη κυβέρνηση της Υεμένης ζήτησε από τους συμμάχους της στη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να ξεκινήσουν μια στρατιωτική εκστρατεία, που επίσης υποστηρίζεται από τη Δύση, για να εκδιώξουν τους Χούθι.
Ακολούθησε ένας καταστροφικός εμφύλιος πόλεμος που σύμφωνα με τον ΟΗΕ οδήγησε σε 377.000 θανάτους και εκτόπισε 4 εκατομμύρια ανθρώπους μέχρι το τέλος του 2021.
Οι Χούθι στην πραγματικότητα κέρδισαν τον πόλεμο. Μια κατάπαυση του πυρός τον Απρίλιο του 2022 προκάλεσε σημαντική μείωση της βίας και οι μάχες παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό σε εκκρεμότητα παρά την επίσημη λήξη της εκεχειρίας τον Οκτώβριο.
Πώς φάνηκαν οι επιθέσεις των Χούθι στην Υεμένη και τη Σαουδική Αραβία;
Ορισμένοι Υεμένης βλέπουν τις επιχειρήσεις των Χούθι ως νόμιμο μέσο άσκησης πίεσης στο Ισραήλ και τους συμμάχους του για την υπεράσπιση των Παλαιστινίων αμάχων και οι αναλυτές λένε ότι η παρέμβαση των Χούθι βοήθησε στην ενίσχυση της εσωτερικής τους υποστήριξης. Οι μαχητές πιστεύουν επίσης ότι οι επιθέσεις στην Ερυθρά Θάλασσα μπορούν να τους καταστήσουν έναν πιο σημαντικό παγκόσμιο παράγοντα, συνώνυμο με την Υεμένη στο σύνολό της παρά την παρουσία μιας διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης στο νότο της χώρας.
Εν τω μεταξύ, οι Σαουδάραβες προσπαθούν να εξομαλύνουν τις σχέσεις με το Ιράν και να οριστικοποιήσουν μια ειρηνευτική συμφωνία που θα μπορούσε να αναγνωρίσει τον έλεγχο των Χούθι στο βόρειο τμήμα της Υεμένης. Ανησυχούν για οποιαδήποτε απάντηση από τις ΗΠΑ που θα μπορούσε να περιπλέξει την προσπάθειά τους να αποσυρθούν από τη χώρα.
ΠΗΓΗ: The Guardian
