Η συζήτηση ήταν αποκαλυπτική, σκληρή και βαθιά πολιτική. Ο Γρηγόρης Σερέτης δεν «χάιδεψε αυτιά» και ο Γιώργος Ηλιόπουλος μίλησε χωρίς περιστροφές. Αντιθέτως, ξεδίπλωσε ένα κατηγορητήριο όχι μόνο για όσα συνέβησαν πριν και μετά το έγκλημα των Τεμπών, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο επιχειρείται σήμερα η θεσμική αμνήστευση των πραγματικά υπευθύνων.
Η δίκη των «ψεύτικων βίντεο» και ο δόλος
Ο Γιώργος Ηλιόπουλος ξεκαθάρισε από την αρχή ότι η δίκη για την υπεξαγωγή και εξαφάνιση κρίσιμων βίντεο και σκληρών δίσκων δεν είναι μια δευτερεύουσα διαδικασία. Αντιθέτως, αποτελεί κομβικό σημείο που μπορεί, και πρέπει, να επηρεάσει άμεσα τη μεγάλη δίκη για τα Τέμπη. Όπως τόνισε, πρόκειται για αποδεικτικό υλικό που εξαφανίστηκε με δόλο, με σκοπιμότητα και με σαφή κίνητρα συγκάλυψης.
Η επιμονή ορισμένων κατηγορουμένων να καθυστερήσουν τη διαδικασία, να ζητήσουν αναβολές και να μεταθέσουν την κρίση μετά την έναρξη της κύριας δίκης, δεν είναι τυχαία. Είναι, κατά τον ίδιο, μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου: να φτάσουμε σε ένα κατηγορητήριο «κουτσουρεμένο», με αλλοιωμένα δεδομένα και χωρίς τις αποδείξεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στις πραγματικές ευθύνες.
Το αφήγημα των «ηλεκτρικών εκκενώσεων»
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην επιστημονική και λογική κατάρρευση του επίσημου αφηγήματος περί ηλεκτρικών εκκενώσεων. Ο Ηλιόπουλος ήταν κατηγορηματικός: δεν υπάρχει στην παγκόσμια βιβλιογραφία ούτε ένα τεκμηριωμένο παράδειγμα όπου σύγκρουση ηλεκτρικών τρένων προκαλεί απανθράκωση ανθρώπων και εξαΰλωση σώματος.
Η φωτιά, όπως επεσήμανε, εκδηλώθηκε 3,5 λεπτά μετά τη σύγκρουση, σε χρόνο όπου υπήρχε πλήρης διακοπή ηλεκτροδότησης. Τα εγκαύματα, η ένταση της θερμότητας και η χημική φύση των τραυμάτων παραπέμπουν σε τοξική, εύφλεκτη ουσία, όχι σε «σπινθήρες». Κι όμως, αυτή η εκδοχή επιχειρείται να επιβληθεί δικαστικά ως «αλήθεια».
Hellenic Train και πολιτική ασυλία
Ένα από τα πιο αιχμηρά σημεία της συζήτησης ήταν η απουσία κακουργηματικής ευθύνης της Hellenic Train από το κατηγορητήριο. Ο Ηλιόπουλος αναρωτήθηκε πώς είναι δυνατόν η εταιρεία που έβαλε σε κυκλοφορία τους συρμούς, που είχε σύμβαση ασφάλειας με τους επιβάτες και γνώριζε την κατάσταση του δικτύου, να αντιμετωπίζεται ως θεατής.
Ακόμη πιο προκλητική χαρακτήρισε την πλήρη απουσία υπουργών από τη διαδικασία, λόγω της γνωστής ερμηνείας του άρθρου 86. Ένα πλαίσιο που, όπως είπε, επιτρέπει σε πολιτικά πρόσωπα να μένουν στο απυρόβλητο ακόμη και σε περιπτώσεις που υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις εγκληματικής ευθύνης.
Διχασμός συγγενών και πολιτική εργαλειοποίηση
Ο διάλογος δεν απέφυγε το δύσκολο θέμα των εντάσεων μεταξύ των συγγενών των θυμάτων. Ο κ. Ηλιόπουλος ήταν σαφής: οι συγγενείς βιώνουν διαρκές πένθος και δεν κρίνονται με πολιτικά ή επικοινωνιακά κριτήρια. Όμως, προειδοποίησε ότι ο διχασμός εξυπηρετεί το σύστημα.
Η μετατροπή του αγώνα για δικαιοσύνη σε κομματικό όχημα, η πολιτική αξιοποίηση προσώπων σε πένθος και η αποσπασματική προσέγγιση της αλήθειας λειτουργούν διαλυτικά. Όχι μόνο για τη δίκη, αλλά και για την κοινωνική συνείδηση.
Η ουσία: πολιτειακή εκτροπή
Πέρα από τα Τέμπη, η συζήτηση επεκτάθηκε σε ένα ευρύτερο πλαίσιο: παρακολουθήσεις, ΟΠΕΚΕΠΕ, αγρότες, οικονομική ασφυξία, θεσμική αυθαιρεσία. Ο κ. Ηλιόπουλος μίλησε ανοιχτά για πολιτειακή εκτροπή και για ένα σύστημα που, αν δεν ανατραπεί πολιτικά, δεν μπορεί να αυτοκαθαρθεί δικαστικά.
Η Δικαιοσύνη, όπως είπε, δεν μπορεί να λειτουργήσει ελεύθερα όταν ασφυκτιά μέσα σε ένα ελεγχόμενο πολιτικό πλαίσιο. Η λύση, κατά τον ίδιο, δεν είναι να περιμένουμε «σωτήρες», ούτε χαροκαμένες μάνες να σηκώσουν το βάρος μιας χώρας. Η λύση είναι η ενεργοποίηση των πολιτών.
«Η αλήθεια είναι μπροστά μας»
Κλείνοντας, ο Γιώργος Ηλιόπουλος εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι οι πραγματικά υπεύθυνοι θα καταδικαστούν, ακόμη κι αν σήμερα βρίσκονται εκτός κάδρου. «Η αλήθεια είναι μπροστά μας», είπε χαρακτηριστικά. Το ερώτημα δεν είναι αν υπάρχει. Το ερώτημα είναι αν η κοινωνία θα έχει τη βούληση να την επιβάλει.
Η εκπομπή «Κόντρα στο Σύστημα» απέδειξε για ακόμη μία φορά ότι δεν υπηρετεί αφηγήματα, αλλά την κοινή λογική, την αλήθεια και τη μνήμη των νεκρών. Και αυτό, σε μια χώρα που έχει συνηθίσει τη λήθη, είναι πράξη αντίστασης.
