Τα σχολεία καταρρέουν και το κράτος απαντά με ποινές αντί για λύσεις
Δεν «παραιτούνται εύκολα» οι αναπληρωτές εκπαιδευτικοί. Παραιτούνται γιατί το δημόσιο σχολείο τούς ζητά να επιβιώσουν με μισθούς που δεν φτάνουν ούτε για ενοίκιο. Παραιτούνται γιατί το κράτος συνεχίζει να στηρίζει ολόκληρη την εκπαίδευση πάνω σε ανθρώπους με μια βαλίτσα στο χέρι, χωρίς καμία σταθερότητα και χωρίς καμία ουσιαστική στήριξη.
Και όσο το Υπουργείο Παιδείας επιμένει να αντιμετωπίζει το πρόβλημα ως «ατομική επιλογή», τα στοιχεία αποκαλύπτουν μια πραγματικότητα που πλέον δεν κρύβεται: το σύστημα μπάζει από παντού.
Χιλιάδες αναπληρωτές εγκαταλείπουν κάθε χρόνο τα σχολεία — ακόμη και γνωρίζοντας ότι θα τιμωρηθούν με αποκλεισμό από μελλοντικές προσλήψεις. Αυτό από μόνο του λέει τα πάντα για το μέγεθος της ασφυξίας που βιώνουν.
Τα στοιχεία που εκθέτουν το σύστημα
| Σχολικό έτος | Εικόνα αποχωρήσεων |
|---|---|
| 2022-2023 | Πάνω από 700 παραιτήσεις |
| 2023-2024 | 2.115 μη αναλήψεις/παραιτήσεις συνολικά |
| 2024-2025 | Πάνω από 1.500 αποχωρήσεις, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία και περίπου 800 παραιτήσεις |
Πίσω από αυτούς τους αριθμούς κρύβονται άνθρωποι που καλούνται μέσα σε δύο ή τρεις ημέρες να μετακομίσουν σε νησιά, τουριστικές περιοχές ή απομακρυσμένα χωριά, να βρουν σπίτι σε εξωφρενικές τιμές και να ζήσουν με μισθούς που συχνά εξαφανίζονται πριν τελειώσει ο μήνας.
Σε πολλές περιπτώσεις, ένας αναπληρωτής χρειάζεται πάνω από τα μισά χρήματά του μόνο για ενοίκιο. Και σε ορισμένα νησιά, δεν βρίσκει καν σπίτι.
Αυτή είναι η πραγματικότητα πίσω από τα κενά στα σχολεία.
Το κράτος ζητά θυσίες χωρίς καμία στήριξη
Το πιο προκλητικό είναι ότι απέναντι σε αυτή την κατάσταση, η απάντηση της Πολιτείας δεν είναι η ουσιαστική στήριξη, αλλά οι ποινές και οι αποκλεισμοί.
Αν ένας αναπληρωτής δεν αναλάβει υπηρεσία ή παραιτηθεί, αποκλείεται από τις προσλήψεις για έως και δύο σχολικά έτη. Δηλαδή, αντί να λυθεί το πρόβλημα της επιβίωσης, το κράτος επιχειρεί να επιβάλει «πειθαρχία» μέσω τιμωρίας.
Όμως όταν χιλιάδες εκπαιδευτικοί επιλέγουν να χάσουν ακόμη και το δικαίωμα πρόσληψης, τότε το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: οι συνθήκες έχουν γίνει αφόρητες.
Τα σχολεία πληρώνουν το τίμημα
Κάθε αποχώρηση σημαίνει χαμένες ώρες, μαθητές χωρίς καθηγητές, τμήματα που μένουν ακάλυπτα και σχολικές μονάδες που προσπαθούν να λειτουργήσουν μέσα σε μόνιμη αναστάτωση.
Και το πιο εξοργιστικό; Το φαινόμενο δεν είναι πια «έκτακτο». Έχει μετατραπεί σε κανονικότητα.
Το δημόσιο σχολείο λειτουργεί χάρη σε ανθρώπους που κάθε Σεπτέμβριο ξεκινούν από το μηδέν, χωρίς να γνωρίζουν πού θα βρεθούν, αν θα έχουν σπίτι ή αν θα μπορέσουν να ζήσουν αξιοπρεπώς.
Η αλήθεια που δεν μπορεί πλέον να κρυφτεί
Οι αναπληρωτές δεν εγκαταλείπουν την εκπαίδευση επειδή «δεν αντέχουν το σχολείο». Εγκαταλείπουν γιατί δεν αντέχεται η καθημερινότητα που τους επιβάλλεται.
Και όσο δεν υπάρχουν πραγματικά μέτρα στήριξης — επιδότηση στέγασης, αξιοπρεπείς μισθοί, έγκαιρες προσλήψεις και σταθερότητα — οι παραιτήσεις θα συνεχίσουν να αυξάνονται.
Γιατί κανένα δημόσιο σχολείο δεν μπορεί να στηρίζεται επ’ άπειρον στην εξάντληση, στην οικονομική ασφυξία και στην προσωπική θυσία των εκπαιδευτικών του.