Της Γαλάτως Αλεξανδράκη
Ευρωβουλευτής ECR
Από σήμερα, 3 Ιουνίου 2025, η Ελλάδα περνάει σε μια σκοτεινή ψηφιακή εποχή με την υποχρεωτική επιβολή του Προσωπικού Αριθμού (Π.Α.), ενός 12ψήφιου κωδικού που φιλοδοξεί να αντικαταστήσει ΑΦΜ και ΑΜΚΑ, δένοντας κάθε πολίτη σε ένα κεντρικό σύστημα ελέγχου.
Η κυβέρνηση τον πλασάρει ως «θαύμα» αποδοτικότητας, αλλά η πραγματικότητα «μυρίζει» απόπειρα ψηφιακής χειραγώγησης. Οι αντιδράσεις φουντώνουν, με χιλιάδες να φωνάζουν ότι ο Π.Α. δεν είναι παρά ένα εισιτήριο για μια «ψηφιακή φυλακή», όπου η ιδιωτικότητα συνθλίβεται και το κράτος γίνεται Μεγάλος Αδελφός. Ας ξεσκεπάσουμε την αλήθεια για τον Π.Α., τις αντιδράσεις και το πώς η Ευρώπη έχει ήδη πέσει στην ίδια παγίδα.
Τι Είναι ο Προσωπικός Αριθμός;
Ο Π.Α. είναι ένας 12ψήφιος κωδικός, με τα πρώτα 9 ψηφία από τον ΑΦΜ και 3 ακόμα, εκ των οποίων δύο τα «επιλέγει» ο πολίτης – σαν να σου δίνουν ψευδαίσθηση ελευθερίας. Υποχρεωτικός για όλους, από νεογέννητα μέχρι ηλικιωμένους, θα χρησιμοποιείται για κάθε συναλλαγή με το Δημόσιο: εφορία, ΕΦΚΑ, δήμους, ακόμα και τράπεζες σύντομα. Η έκδοσή του γίνεται μέσω Gov.gr ή στα ΚΕΠ για όσους δεν έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο. Η κυβέρνηση υπόσχεται ότι θα «ξεμπλοκάρει» τη γραφειοκρατία και θα διορθώσει λάθη στα μητρώα. Αλλά πίσω από τις μεγαλοστομίες κρύβεται ένα σύστημα που παρακολουθεί κάθε σου κίνηση.
Η Οργή των Πολιτών: Ψηφιακή Φυλακή;
Η εισαγωγή του Π.Α. έχει ανάψει φωτιές, και δικαίως. Οι πολίτες βλέπουν τον ενιαίο αριθμό ως καρφί στο φέρετρο της ιδιωτικότητας. «Ψηφιακή φυλακή» τον αποκαλούν, και δεν είναι υπερβολή: ένας μοναδικός κωδικός που συνδέει κάθε πτυχή της ζωής σου – από το πορτοφόλι σου μέχρι την υγεία σου – σε ένα κεντρικό σύστημα είναι συνταγή για ολοκληρωτικό έλεγχο.
Οι φόβοι για παρακολούθηση φουντώνουν, με πολλούς να αναρωτιούνται: τι εμποδίζει το κράτος να καταχραστεί αυτά τα δεδομένα; Ή χειρότερα, τι γίνεται αν χακαριστεί το σύστημα; Οι διαβεβαιώσεις για «ασφάλεια» και «συμμόρφωση με τον GDPR» ακούγονται σαν κακόγουστο αστείο, όταν η ιστορία δείχνει ότι τα κράτη σπάνια αντιστέκονται στον πειρασμό της επιτήρησης.
Η κυβέρνηση, από την άλλη, πουλάει το παραμύθι του «εκσυγχρονισμού». Ο Πρωθυπουργός μιλάει για «ξεμπλοκάρισμα» των υπηρεσιών και ευκολία, αλλά ποιος πιστεύει ότι το κράτος νοιάζεται για την άνεσή μας; Η αλήθεια είναι ότι ο Π.Α. δίνει στο κράτος τη δύναμη να παρακολουθεί κάθε σου βήμα, ενώ οι πολίτες που αντιστέκονται στιγματίζονται ως «συνωμοσιολόγοι».
Η υποχρεωτικότητα του μέτρου, μαζί με την ψηφιοποίηση των ταυτοτήτων, μυρίζει καταστολή, όχι πρόοδο.
Η Ευρώπη στον Ιστό της Ψηφιακής Επιτήρησης
Η Ελλάδα δεν είναι μόνη της σε αυτό το δυστοπικό πάρτι. Πολλές ευρωπαϊκές χώρες έχουν ήδη παραδοθεί σε παρόμοια συστήματα, πουλώντας τα ως «ευκολία» ενώ σφίγγουν τη θηλιά της επιτήρησης:
Σουηδία: Το «personnummer» είναι ο αφέντης της καθημερινότητας. Από τράπεζες μέχρι γιατρούς, αυτός ο 10ψήφιος ή 12ψήφιος κωδικός σε ακολουθεί παντού. Περιέχει ακόμα και την ημερομηνία γέννησής σου, κάνοντας την παραβίαση ιδιωτικότητας παιχνιδάκι. Οι Σουηδοί το δέχτηκαν, αλλά οι φωνές για κατάχρηση δεδομένων δυναμώνουν.
Φινλανδία: Το «henkilötunnus» είναι εξίσου επεμβατικό, συνδεδεμένο με κάθε κρατική και ιδιωτική υπηρεσία. Η Φινλανδία καυχιέται για την ασφάλειά της, αλλά όταν όλα τα δεδομένα σου είναι σε ένα καλάθι, πόσο ασφαλής είσαι πραγματικά;
Εσθονία: Η ψηφιακή Μέκκα της Ευρώπης, με το «isikukood» να τρέχει το e-Estonia. Από ηλεκτρονική ψηφοφορία μέχρι φορολογία, όλα περνούν από αυτόν τον 11ψήφιο αριθμό. Οι Εσθονοί το γιορτάζουν, αλλά η εξάρτηση από το ψηφιακό σύστημα αφήνει όσους δεν είναι «ψηφιακά εγγράμματοι» στο περιθώριο.
Γερμανία: Η Γερμανία κρατάει χαμηλότερο προφίλ με το «Steuer-ID» για φόρους και τον αριθμό ταυτότητας για άλλες υπηρεσίες. Η ιστορική τους ευαισθησία για την ιδιωτικότητα τους κάνει να αποφεύγουν έναν ενιαίο αριθμό – τουλάχιστον προς το παρόν.
Ιταλία: Ο «codice fiscale» είναι ο βασιλιάς, ένας 16ψήφιος κωδικός που σε ακολουθεί από τη γέννηση μέχρι τον τάφο. Χρησιμοποιείται για τα πάντα, από λογαριασμούς ρεύματος μέχρι ιατρικές συνταγές, κάνοντας την ιδιωτικότητα αόριστη έννοια.
Ηνωμένο Βασίλειο: Εδώ τουλάχιστον αντιστέκονται ακόμα στον ενιαίο αριθμό, με ξεχωριστούς κωδικούς όπως ο National Insurance Number. Η αντίσταση οφείλεται σε φόβους για επιτήρηση – κάτι που η Ελλάδα φαίνεται να αγνοεί.
Η ΕΕ πιέζει για ακόμα μεγαλύτερη ψηφιοποίηση με το European Digital Identity Wallet, που θα δίνει έναν πανευρωπαϊκό κωδικό για όλες τις υπηρεσίες. Υποτίθεται ότι ο GDPR προστατεύει, αλλά ποιος εμπιστεύεται πια τις υποσχέσεις;
Η Αλήθεια Πίσω από το Πρόσχημα
Ο Προσωπικός Αριθμός δεν είναι απλώς ένα εργαλείο γραφειοκρατίας – είναι ένα όπλο επιτήρησης, ντυμένο με το μανδύα της «ευκολίας». Η Ελλάδα ακολουθεί τα βήματα της Σουηδίας, της Φινλανδίας και της Εσθονίας, όπου οι πολίτες έχουν παραδοθεί σε συστήματα που παρακολουθούν κάθε τους κίνηση.
Οι αντιδράσεις στην Ελλάδα δεν είναι υστερία – είναι η κραυγή όσων βλέπουν το μέλλον: ένας κόσμος όπου κάθε σου συναλλαγή, κάθε σου βήμα, καταγράφεται και ελέγχεται. Η κυβέρνηση μπορεί να μιλάει για «εκσυγχρονισμό», αλλά η ιστορία δείχνει ότι η εξουσία σπάνια αντιστέκεται στον πειρασμό να καταχραστεί τέτοια εργαλεία.
Η μάχη για την ιδιωτικότητα μόλις ξεκίνησε. Αν ο Π.Α. περάσει χωρίς αντίσταση, η «ψηφιακή φυλακή» δεν θα είναι απλώς φόβος – θα είναι η καθημερινότητά μας. Οι πολίτες πρέπει να απαιτήσουν διαφάνεια, ισχυρές δικλείδες ασφαλείας και, πάνω απ’ όλα, το δικαίωμα να μην γίνουν αριθμοί σε μια βάση δεδομένων. Η Ευρώπη μας δείχνει το δρόμο – και δεν είναι ο δρόμος της ελευθερίας.
