Η ραγδαία εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης εντείνει τους προβληματισμούς για το μέλλον της ανθρωπότητας, με ειδικούς να προειδοποιούν για τους κινδύνους της ανεξέλεγκτης χρήσης της.
Μέσα σε αυτό το κλίμα ανησυχίας, παρέμβαση έκανε ο Πάπας Λέων ΙΔ΄, παρουσιάζοντας εγκύκλιο όπου εκθέτει το όραμά του αλλά και τις προειδοποιήσεις του για την πορεία της ΑΙ. Ο Ποντίφικας απηύθυνε έκκληση προς τους διεθνείς ηγέτες να ενισχύσουν το πλαίσιο ελέγχου και να προστατεύσουν την ανθρωπότητα από πιθανές αποσταθεροποιητικές συνέπειες της τεχνολογικής εξέλιξης.
Η τοποθέτηση του Ποντίφικα ήρθε με τη μορφή παπικής εγκυκλίου, δηλαδή ανοικτής επιστολής προς «όλους τους ανθρώπους με αγαθές προθέσεις». Στο εκτενές κείμενο (που ξεπερνά τις 42.300 λέξεις), περιγράφει την επιδίωξή του να διαφυλάξει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια σε μια εποχή όπου η τεχνολογία απειλεί να αντικαταστήσει τον άνθρωπο σε πλήθος επαγγελματικών και κοινωνικών ρόλων.
Ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ παρουσίασε την εγκύκλιο μαζί με τον Κρίστοφερ Ολά, συνιδρυτή της Anthropic, μίας από τις μεγαλύτερες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, σε μια συμβολική κίνηση διαλόγου ανάμεσα στον πνευματικό και τον τεχνολογικό κόσμο.
Ο νέος «Πύργος της Βαβέλ»
Ο Πάπας χρησιμοποιεί δύο ισχυρούς βιβλικούς συμβολισμούς για να περιγράψει το σταυροδρόμι στο οποίο βρίσκεται η ανθρωπότητα: τον Πύργο της Βαβέλ και την ανοικοδόμηση της Ιερουσαλήμ.
Όπως αναφέρει, το πραγματικό δίλημμα δεν είναι ένα απλό «ναι ή όχι» στην τεχνολογία, αλλά το αν ο κόσμος θα οικοδομήσει μια νέα Βαβέλ — μια κοινωνία που θα καθοδηγείται από την αλαζονεία, την ομογενοποίηση και το κέρδος — ή αν θα επιλέξει ένα μοντέλο συνεργασίας, αλληλεγγύης και ανθρώπινης συνύπαρξης.
Μεταξύ άλλων, ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ ζητά:
- ρυθμιστικούς κανόνες για τις εταιρείες που ηγούνται της ανάπτυξης της ΑΙ,
- προστασία και επανεκπαίδευση των εργαζομένων των οποίων οι θέσεις απειλούνται,
- εκπαίδευση των μαθητών ώστε να ακονιστεί η κριτική τους σκέψη απέναντι στην τεχνολογία,
- μέτρα προστασίας των παιδιών από βίαιο, σεξουαλικό ή και ψευδές περιεχόμενο που παράγεται από ΑΙ,
- εγγυήσεις ότι οι αποφάσεις για τη χρήση όπλων θα παραμένουν υπό ανθρώπινο έλεγχο,
πρωτίστως, έδωσε έμφαση στη διαφύλαξη ενός «ουσιαστικού κοινωνικού ρόλου για κάθε άνθρωπο».
«Μια κοινωνία που εξασφαλίζει εργασία μόνο σε ένα μικρό τμήμα του πληθυσμού, παρά το υψηλό επίπεδο τεχνολογικής ανάπτυξης, απειλεί να οδηγήσει πολλούς αναγκαστικά στην αδράνεια», έγραψε ο Ποντίφικας προειδοποιώντας ότι μια τέτοια κατάσταση οδηγεί σε «ένα παράδοξο υλικής προόδου και οπισθοδρόμησης, που υπονομεύει τα θεμέλια μιας δίκαιης κοινωνίας και των συνθηκών σταθερής ειρήνης»
«Μια κοινωνία που εξασφαλίζει εργασία μόνο σε ένα μικρό τμήμα του πληθυσμού, παρά το υψηλό επίπεδο τεχνολογικής ανάπτυξης, απειλεί να οδηγήσει πολλούς αναγκαστικά στην αδράνεια», έγραψε ο Ποντίφικας προειδοποιώντας ότι μια τέτοια κατάσταση οδηγεί σε «ένα παράδοξο υλικής προόδου και οπισθοδρόμησης, που υπονομεύει τα θεμέλια μιας δίκαιης κοινωνίας και των συνθηκών σταθερής ειρήνης»