Από την έναρξη των διαδηλώσεων στο Ιράν, ο Ντόναλντ Τραμπ επαναλαμβάνει σε κάθε ευκαιρία ότι οι ΗΠΑ είναι «έτοιμες να βοηθήσουν» τον ιρανικό λαό, συνοδεύοντας τις δηλώσεις του με απειλές στρατιωτικής επέμβασης. Σε πρόσφατη ανάρτησή του, προειδοποίησε ότι αν σκοτωθούν διαδηλωτές, το καθεστώς θα «αντιμετωπίσει κόλαση».
Με δεδομένο ότι το καλοκαίρι είχε δώσει εντολή για βομβαρδισμό ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων, δεν θα ήταν παράλογο να θεωρήσει κανείς πως θα μπορούσε να κινηθεί παρόμοια και τώρα. Ωστόσο, η πραγματικότητα αποδεικνύεται πολύ πιο περίπλοκη, ακόμη και αν ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ενθαρρυνθεί από την επέμβαση στη Βενεζουέλα και τη σύλληψη του Μαδούρο.
Σύμφωνα με ανάλυση του Economist, οι απειλές του Τραμπ δεν έχουν κάμψει την ιρανική ηγεσία. Αντίθετα, μια αρχικά οικονομική διαμαρτυρία έχει μετατραπεί σε μαζικό πολιτικό κίνημα κατά του καθεστώτος, χωρίς όμως να διαθέτει κεντρική οργάνωση ή ηγεσία.
Οι αριθμοί είναι αποκαρδιωτικοί. Ανεξάρτητες ΜΚΟ μιλούν για πάνω από 640 νεκρούς, ενώ εκτιμάται ότι οι απώλειες μπορεί να έχουν φτάσει ήδη σε χιλιάδες. Παράλληλα, οι συλλήψεις πολλαπλασιάζονται, τα νοσοκομεία γεμίζουν τραυματίες και οι νεκροτομίες αυξάνονται δραματικά.
Ο Τραμπ βρίσκεται έτσι μπροστά σε ένα στρατηγικό αδιέξοδο. Ακόμη κι αν ήθελε να υλοποιήσει τις απειλές του, τα περιθώρια κινήσεων είναι στενά. Το ιρανικό καθεστώς έχει αποκόψει τη χώρα από τον έξω κόσμο: διαδίκτυο, τηλεφωνία και ηλεκτρικό ρεύμα διακόπτονται συστηματικά, καθιστώντας δύσκολη την επαλήθευση πληροφοριών και παραλύοντας τόσο τους διαδηλωτές όσο και την οικονομία.
Ένα από τα βασικά ερωτήματα που τίθενται, όπως σημειώνει ο Economist, είναι αν οι απειλές Τραμπ έκαναν την καταστολή πιο σκληρή ή λιγότερο βίαιη. Προς το παρόν, δεν φαίνεται να λειτούργησαν αποτρεπτικά.
Οι επιλογές που έχει στη διάθεσή του είναι ουσιαστικά τρεις:
Η πρώτη είναι ένα συμβολικό πλήγμα στο καθεστώς, το οποίο θα μπορούσε να ενθαρρύνει προσωρινά τους διαδηλωτές, αλλά ενδέχεται και να εκληφθεί ως ένδειξη αδυναμίας, ενισχύοντας τελικά την ιρανική ηγεσία.
Η δεύτερη επιλογή θα ήταν ένα σοβαρό χτύπημα στους Φρουρούς της Επανάστασης (IRGC), τον πυρήνα της καταστολής. Παρότι αυτό θα μπορούσε να δώσει ώθηση στην αντιπολίτευση, δεν εγγυάται το τέλος της βίας και ενδέχεται να αυξήσει τον φόβο χάους και αποσταθεροποίησης.
Η τρίτη και πιο ριψοκίνδυνη εκδοχή θα ήταν η στοχοποίηση κορυφαίων στελεχών του καθεστώτος, ακόμη και του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Μια τέτοια κίνηση, αν πετύχαινε, θα επέβαλλε πολιτική αλλαγή, αλλά θα άφηνε ένα επικίνδυνο κενό εξουσίας, το οποίο πιθανότατα θα κάλυπταν οι στρατιωτικοί μηχανισμοί.
Σε όλα αυτά προστίθενται και οι πρακτικοί περιορισμοί: οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν αεροπλανοφόρα στον Περσικό Κόλπο, ενώ πολλές χώρες της περιοχής ίσως αρνηθούν τη χρήση των βάσεών τους. Παράλληλα, τα κράτη του Κόλπου φοβούνται αντίποινα και μια πιθανή κατάρρευση του Ιράν σε χάος.
Ορισμένοι αξιωματούχοι εκτιμούν πως ο Τραμπ μπορεί τελικά να επιλέξει μια πιο ήπια στρατηγική, όπως η αποστολή τερματικών Starlink ή άλλων τεχνολογικών λύσεων που θα αποτρέπουν τη φίμωση των επικοινωνιών. Η επανασύνδεση του Ιράν με τον έξω κόσμο θα μπορούσε να αποδειχθεί κρίσιμη.
Τα ιστορικά παραδείγματα, πάντως, δεν προσφέρουν εύκολες απαντήσεις. Η επέμβαση στη Λιβύη το 2011 οδήγησε σε χρόνια εμφυλίου, ενώ οι βομβαρδισμοί στη Συρία το 2018 δεν απέτρεψαν τις θηριωδίες.
Στην περίπτωση του Ιράν, το στοίχημα είναι ακόμη πιο σύνθετο. Και οι αποφάσεις που θα ληφθούν ίσως καθορίσουν όχι μόνο το μέλλον της χώρας, αλλά και την ισορροπία σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
ΠΗΓΗ: https://voicenews.gr/
