Σε κινούμενη άμμο μοιάζουν να κινούνται οι επιχειρήσεις εστίασης της Θεσσαλονίκης, με τους τζίρους τους να πέφτουν διαρκώς, ενώ το λειτουργικό κόστος απειλεί τη βιωσιμότητά τους. Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ένωσης Εστιατόρων, Ψητοπωλών και Καφέ-Μπαρ Νομού Θεσσαλονίκης, Μιχάλη Επιτροπίδη, το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων του κλάδου αυξήθηκε κατά 40% μέσα σε ένα χρόνο.
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το δεύτερο τρίμηνο του έτους, ο κύκλος εργασιών των καταστημάτων εστίασης της Θεσσαλονίκης έφτασε τα 263,2 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας πτώση 7,7%, δηλαδή απώλεια 21,8 εκατ. ευρώ σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του προηγούμενου έτους. Τα στοιχεία του τρίτου τριμήνου δεν είναι ακόμη διαθέσιμα, ωστόσο ο κ. Επιτροπίδης δεν αποκλείει η συρρίκνωση του τζίρου για το διάστημα Ιουλίου-Σεπτεμβρίου να είναι αντίστοιχη, καθώς η πορεία του κλάδου παραμένει υποτονική.
Σύμφωνα με επεξεργασία της Ένωσης, μέσα σε οκτώ συνεχόμενα τρίμηνα ο κλάδος κατέγραψε απώλεια 106,3 εκατ. ευρώ στον κύκλο εργασιών. Η αρνητική πορεία ξεκίνησε το γ’ τρίμηνο του 2024, με απώλειες 6,12 εκατ. ευρώ, και έκτοτε οι μειώσεις μεγαλώνουν. Κάθε χρόνο 600 έως 800 επιχειρήσεις του κλάδου στη Θεσσαλονίκη κατεβάζουν ρολά, με αντίστοιχο αριθμό να ανοίγει.
Περιορισμός ημερών και προσωπικού
Ως απόρροια, επιχειρήσεις περιορίζουν τις ημέρες λειτουργίας και μειώνουν το προσωπικό, ώστε να ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους. Κάποιοι επιχειρηματίες δεν λειτουργούν τα καταστήματά τους τη Δευτέρα, ενώ λόγω της κάρτας εργασίας το ωράριο σε ορισμένες κουζίνες έχει μειωθεί κατά μία με δύο ώρες, με αποτέλεσμα να κλείνουν στις 22:00 ή 23:00 αντί για τα μεσάνυχτα.
«Οι μοναδικές καλές ημέρες πλέον για την εστίαση είναι το Σάββατο και η Κυριακή», δήλωσε ο κ. Επιτροπίδης. Όπως εξήγησε, ο κόσμος έχει περιορίσει τις εξόδους του και είναι φειδωλός, ξοδεύοντας κατά μέσο όρο 18 έως 22 ευρώ ανά άτομο σε εστιατόριο, εικόνα που συνεχίζεται από την εποχή του κορωνοϊού.
Τι αυξάνει το κόστος
Η αύξηση του λειτουργικού κόστους οφείλεται, κατά τον ίδιο, πρώτα στην ενέργεια, έπειτα στις πρώτες ύλες και τρίτον στα αιτούμενα μισθώματα. Οι επιχειρήσεις έχουν αυξήσει τους τιμοκαταλόγους τους κατά 10% έως 15% για να αντιμετωπίσουν την κατάσταση.
Στα ενοίκια, ο κ. Επιτροπίδης ανέφερε ότι υπάρχουν ιδιοκτήτες που ζητούν μέχρι και διπλασιασμό κατά τη λήξη της μίσθωσης, η οποία πλέον έχει διάρκεια τριετίας. Οι επιχειρήσεις εστίασης έχουν κάνει επενδύσεις χιλιάδων ευρώ και δύσκολα μετακινούνται σε άλλο κατάστημα, οπότε παραμένουν με το μίσθωμα που ζητείται. Οι εκπρόσωποι του κλάδου ζητούν να επανέλθει η δωδεκαετής μίσθωση που ίσχυε παλαιότερα.
«Δεν μας ακούν»
Στις αρχές Σεπτεμβρίου, στην εκδήλωση ανοιχτού διαλόγου «ΕΣΤΙΑΣΗ 360°» στη Θεσσαλονίκη, είχαν κληθεί εκπρόσωποι όλων των κομμάτων και της κυβέρνησης, και παρευρέθηκαν άνθρωποι της εστίασης από όλη τη χώρα. Παρά τη διάθεση για διάλογο, η εικόνα δεν έχει αλλάξει. «Η κυβέρνηση δείχνει να μη νοιάζεται για την εστίαση. Δεν εισακούγονται τα αιτήματά μας», δήλωσε ο κ. Επιτροπίδης.
Κεντρική πρόταση της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εστιατορικών και Συναφών Επαγγελμάτων (ΠΟΕΣΕ) είναι η καθιέρωση ενιαίου συντελεστή ΦΠΑ 13% στην εστίαση και η εφαρμογή πιλοτικού συντελεστή ΦΠΑ 6% το πρώτο εξάμηνο του 2027. Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΠΟΕΣΕ και της ΓΣΕΒΕΕ, Γιώργο Καββαθά, μια τέτοια παρέμβαση θα ενίσχυε τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων και θα περιόριζε τις πιέσεις από το υψηλό κόστος και τη συγκρατημένη κατανάλωση.
Τα ερωτήματα που παραμένουν
Ανοιχτό παραμένει αν τα στοιχεία του τρίτου τριμήνου θα επιβεβαιώσουν νέα πτώση του τζίρου, και αν η κυβέρνηση θα εξετάσει το αίτημα για μείωση του ΦΠΑ ή την επαναφορά της δωδεκαετούς μίσθωσης. Δεν είναι σαφές πόσες επιχειρήσεις θα αντέξουν αν οι ιδιοκτήτες επιμείνουν σε διπλασιασμό ενοικίων, ούτε αν οι αυξήσεις 10-15% στους τιμοκαταλόγους θα απομακρύνουν περαιτέρω την πελατεία. Αναπάντητο είναι επίσης πόσες θέσεις εργασίας χάνονται με τις περικοπές προσωπικού.
