Σε κατάσταση συναγερμού η διεθνής κοινότητα, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή, η ναυτιλιακή ομηρία στα στενά του Ορμούζ και του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, αλλά και η πίεση στα στρατηγικά αποθέματα ενέργειας, εντείνουν τον φόβο για μια παρατεταμένη περίοδο αστάθειας.
Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στο πετρέλαιο.
Ενέργεια, καύσιμα, μεταφορές, πρώτες ύλες και τρόφιμα βρίσκονται στο επίκεντρο μιας πιθανής πολλαπλής κρίσης, με το κόστος να μεταφέρεται στις οικονομίες και στα νοικοκυριά παγκοσμίως.
«Πηγαίνουμε σε τρομακτική αύξηση του πετρελαίου»
Για τις επιπτώσεις στην παγκόσμια, αλλά και στην ελληνική οικονομία, μίλησε στον Focus FM 103,6 και στη δημοσιογράφο Δέσποινα Μποτίτση ο διδάκτωρ Οικονομικών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, αραβολόγος, συγγραφέας και αναλυτής Ευάγγελος Μπασάρ Μούσα.
Ο κ. Μούσα στάθηκε ιδιαίτερα στις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η κατάσταση στα κρίσιμα θαλάσσια περάσματα για την ενεργειακή αγορά, τις μεταφορές και την επάρκεια βασικών αγαθών.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά: «Αν αυτή τη στιγμή η Σαουδική Αραβία, δεν συνεχίζει να στέλνει να είστε βέβαιοι ότι πηγαίνουμε σε τρομακτική αύξηση του πετρελαίου, με ό,τι συνεπάγεται αυτό.Επίσης αυτή τη στιγμή έχει ένα πλεόνασμα παραγωγικό, το οποίο έχει πρόβλημα και με την αποθήκευση του πλεονάσματος. Δηλαδή, σε λίγο θα σταματήσει να παράγει, αφού δεν μπορεί να το εξάγει.»
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στην τιμή του πετρελαίου, αλλά επεκτείνονται στα σιτηρά, τα λιπάσματα και το κόστος των μεταφορών.
Ο κ. Μούσα υπογράμμισε ότι μια παρατεταμένη διαταραχή στις εμπορευματικές μεταφορές μπορεί να αυξήσει σημαντικά το κόστος εισαγωγής και παραγωγής, με συνέπειες που τελικά μετακυλίονται στους καταναλωτές.
Κρίσιμο το στενό του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Μούσα στο στενό του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, το οποίο συνδέει τον Κόλπο του Άντεν με την Ερυθρά Θάλασσα και αποτελεί κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα για τις εμπορικές ροές προς τη Διώρυγα του Σουέζ.
Όπως διευκρίνισε, δεν αποτελεί απλώς μια εναλλακτική θαλάσσια διαδρομή, αλλά συνδέεται άμεσα με την τροφοδοσία της Αιγύπτου και τη μεταφορά βασικών εμπορευμάτων. Μια σοβαρή διατάραξη της ναυσιπλοΐας στην περιοχή θα μπορούσε να οδηγήσει τα πλοία σε μεγαλύτερες διαδρομές, αυξάνοντας περαιτέρω το μεταφορικό κόστος.
«Το κόστος του κοντέινερ μπορεί να φτάσει και 12.000 δολάρια το spot.»
Ο κ. Μούσα εκτίμησε ότι, σε περίπτωση περαιτέρω επιδείνωσης της κατάστασης, χώρες της Ευρώπης θα μπορούσαν να στραφούν ξανά προς τη ρωσική ενέργεια ενώ σημείωσε οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται αποκομμένα από τις οικονομικές τους συνέπειες, καθώς η ενέργεια, οι πρώτες ύλες, τα σιτηρά και οι μεταφορές συνδέονται άμεσα μεταξύ τους.
«Αυτά τα νούμερα μετατρέπουν τη συζήτηση που κάνουμε από γεωπολιτική ανάλυση σε οικονομική προειδοποίηση. Αυτό θυμηθείτε το»
«Δεν πολεμάς το κράτος της Υεμένης. Πολεμάς τους Χούθι»
Ιδιαίτερα εκτενής ήταν η αναφορά του Ευάγγελου Μούσα στον ρόλο των Χούθι. Στάθηκε ιδιαίτερα στη δυσκολία αντιμετώπισης τους με στρατιωτικά μέσα, λέγοντας ότι πρόκειται για ένα πολιτικό, θρησκευτικό και στρατιωτικό κίνημα, το οποίο διατηρεί στενές σχέσεις με το Ιράν, χωρίς, όπως ανέφερε, να ταυτίζεται πλήρως με αυτό.
«Δεν πολεμάς το κράτος της Υεμένης. Πολεμάς τους Χούθι που ελέγχουν τη μισή Υεμένη. Δεν είναι ένας πόλεμος που τελειώνει με βομβαρδισμούς. Δεν αποκλείω να έχουμε ένα δεύτερο Αφγανιστάν, δηλαδή με τη μόνη διαφορά ότι οι Ταλιμπάν είναι Σουνίτες, οι Χούθι είναι Σιίτες και θα έχουμε πλέον άνοδος του πολιτικού Ισλάμ γενικότερα.»
Τέλος, τόνισε την ανάγκη ύπαρξης εναλλακτικών σχεδίων αντιμετώπισης μιας ενδεχόμενης ενεργειακής και επισιτιστικής κρίσης, λέγοντας χαρακτηριστικά:
«Υπάρχει έλλειψη του σεναρίου βήτα… Εναλλακτική. Καμία»
