Είκοσι χιλιάδες ευρώ στην τράπεζα. Κι αν αύριο δεν μπορείς να τα αγγίξεις;
Στην εκπομπή «Κόντρα στο Σύστημα», μέσα από τη συχνότητα του ΜΑΧΗ FM 99,8 στην Αττική και του Focus FM 103,6 στη Θεσσαλονίκη, ο Γρηγόρης Σερέτης έβαλε στον Δημήτρη Τσίκα το ερώτημα που του έστελναν οι ακροατές. Τι θα κάνει ένας άνθρωπος που έχει στην τράπεζα 20.000 ευρώ και ζει από αυτά, αν αύριο το πρωί δεν μπορεί να σηκώσει ούτε ένα; Από τη Βαρσοβία, ο Τσίκας έδωσε μια πρώτη απάντηση που αξίζει να ακουστεί μέσα στη φασαρία των ημερών. «Καταρχήν δεν χρειάζεται πανικός». Ο Σερέτης, όμως, επέμεινε. Ο άνθρωπος που ανησυχεί για τις οικονομίες του δικαιούται να ξέρει και τι γίνεται μετά.
Άλλο να πέσει το δίκτυο κι άλλο να χαθούν οι καταθέσεις
Η συζήτηση άρχισε από τις φήμες ότι στις 17 Νοεμβρίου θα έπεφταν τα κέντρα δεδομένων και θα νέκρωναν οι τραπεζικές υπηρεσίες. Ο Τσίκας εξήγησε γιατί ο ίδιος δεν έδωσε βάρος στη συγκεκριμένη ημερομηνία. Θεωρεί παράλογο να περιμένει κανείς ότι όποιος σχεδιάζει μια κυβερνοεπίθεση θα ειδοποιήσει προηγουμένως τα υποψήφια θύματά του.
Το ότι κάποιος κυκλοφόρησε μια ημερομηνία αρκούσε, πάντως, για να φτάσουν στο στούντιο μηνύματα από ανθρώπους που αναρωτιούνταν αν κινδυνεύουν τα χρήματά τους.
Ο Τσίκας χρησιμοποίησε την ίδια τη ραδιοφωνική τους σύνδεση ως παράδειγμα. Αν εκείνη τη στιγμή κοβόταν το διαδίκτυο, θα χανόταν η γραμμή με τη Βαρσοβία.
Ο Σερέτης πήγε κατευθείαν στην τράπεζα. Τι σημαίνει μια τέτοια διακοπή για τον πολίτη που χρειάζεται μετρητά; Εδώ βρίσκεται μια διάκριση που εύκολα χάνεται μέσα στον φόβο. Μια αποτυχημένη ανάληψη σημαίνει ότι εκείνη την ώρα ο άνθρωπος δεν πήρε τα χρήματά του. Από πού προκύπτει ότι διαγράφηκε η κατάθεσή του; Στην εκπομπή δεν αναφέρθηκε καμία απόφαση για κούρεμα στην Ελλάδα. Τέθηκε, όμως, ένα απολύτως πρακτικό ζήτημα. Ο άνθρωπος πρέπει να φάει και την ημέρα που το σύστημα είναι εκτός λειτουργίας.
Ο μικροκαταθέτης μετράει και τον χρόνο
Ο Σερέτης διάλεξε προσεκτικά το παράδειγμα των 20.000 ευρώ. Μίλησε για κάποιον που τρέφεται από αυτά τα χρήματα. Κάθε μέρα που περνά χωρίς πρόσβαση στον λογαριασμό του έχει κόστος, ακόμη κι αν το υπόλοιπο μείνει ακέραιο. Ο Τσίκας αναφέρθηκε στο όριο εγγύησης των 100.000 ευρώ και έθεσε το δικό του ερώτημα για την περίπτωση χρεοκοπίας μιας τράπεζας. Ξέρει ο καταθέτης πού θα απευθυνθεί; Τι εικόνα έχει για τη διαδικασία και για τον χρόνο που θα χρειαστεί ώσπου να μπορεί πάλι να χρησιμοποιήσει τα χρήματά του;
Ας σταθούμε λίγο σε αυτόν που έχει μόλις πέντε χιλιάδες ευρώ, όπως είπε ο καλεσμένος. Για εκείνον κάθε έξοδο μετράει. Απέναντί του ο Τσίκας έβαλε τον άνθρωπο με τη μεγάλη περιουσία, που διαθέτει ακίνητα, μετοχές και επενδύσεις σε διαφορετικά μέρη. Μπορεί να χάσει από τη μία πλευρά και να έχει πού να στηριχτεί από την άλλη. Ο μικροκαταθέτης πού θα στηριχτεί; Αυτή ήταν η αιχμή του Σερέτη όταν υποστήριξε ότι, σε μια βαθιά κρίση, φοβάται περισσότερο για τους φτωχούς και τους μικρομεσαίους. Γιατί ακριβώς αυτοί έχουν τα λιγότερα περιθώρια να περιμένουν.
Ο παραγωγός έφερε κι ένα δεύτερο παράδειγμα. Μια αντιπροσωπεία αυτοκινήτων κρατά μισό εκατομμύριο ευρώ στην τράπεζα. Πώς θα κινηθεί η αγορά αν η επιχείρηση χάσει την πρόσβαση στα κεφάλαιά της;
Ο Τσίκας τοποθέτησε αυτό το ενδεχόμενο στο ακραίο σενάριο μιας γενικευμένης κρίσης. Εκεί έδωσε και την πιο σκληρή απάντησή του. Αν η Ευρώπη φτάσει σε ευρύτερο πόλεμο, οι πολίτες θα κινδυνεύσουν να χάσουν και τη ζωή τους. Όσοι μιλούν τόσο άνετα για μια ευρωπαϊκή αναμέτρηση ας εξηγήσουν σε ποιους ακριβώς αναθέτουν να πληρώσουν αυτό το τίμημα.
Ποιος μέτρησε τις 72 ώρες;
Πριν προλάβει ο καλεσμένος να απαριθμήσει τι θα έβαζε σε μια τσάντα έκτακτης ανάγκης, ο Σερέτης τον διέκοψε. Ποιος ξέρει ότι η ανάγκη θα διαρκέσει μόνο τρεις μέρες;
Ο Τσίκας απέδωσε το διάστημα των 72 ωρών στον χρόνο που υπολογίζεται για να οργανωθούν οι υπηρεσίες και να αρχίσει η βοήθεια να φτάνει στον κόσμο. Ο ίδιος είπε ότι κρατά εφόδια για περισσότερο. Η ερώτηση για την Ελλάδα μένει ανοιχτή. Όταν ζητάς από μια οικογένεια να φροντίσει για το πρώτο τριήμερο, οφείλεις να της πεις τι έχεις αναλάβει εσύ για την τέταρτη μέρα.
Από τη Φινλανδία, όπου περνά μεγάλο μέρος του χρόνου του για τη δουλειά του, ο Τσίκας μετέφερε μια συγκεκριμένη εικόνα. Περιέγραψε εκπαιδεύσεις πολιτών, ενημέρωση για τις πρώτες βοήθειες και επισκέψεις σε καταφύγια, ώστε ο κόσμος να γνωρίζει πού θα πάει αν ηχήσει συναγερμός. Στην Πολωνία, είπε, έστειλαν στα σπίτια ένα βιβλιαράκι που εξηγούσε ακόμη και τι σημαίνουν τα διαφορετικά σήματα της σειρήνας. Αυτή είναι μια δίκαιη ερώτηση προς τις ελληνικές αρχές. Πόσοι από εμάς ξέρουμε τι σημαίνει ο ήχος που θα ακούσουμε και πού πρέπει να κατευθυνθούμε;
Για την ελληνική οικογένεια ο Τσίκας θυμήθηκε κάτι πολύ πιο οικείο. Το σπίτι στο χωριό που μένει κλειστό, τον μπαξέ, το υπόγειο όπου κάποτε φύλαγαν ακόμη και τα τουρσιά. Για όσους έχουν αυτή τη δυνατότητα, είπε, υπάρχει εκεί ένας τρόπος να εξασφαλίσουν τα βασικά τις πρώτες μέρες. Στο ερώτημα αν πρέπει ο κόσμος να κρατά χρήματα στο σπίτι, απέφυγε να δώσει τέτοια συμβουλή. Θύμισε τον κίνδυνο κλοπής και παρατήρησε ότι, ακόμη κι αν κάποιος έχει κάτι πολύτιμο να πουλήσει, την ώρα της ανάγκης μπορεί να αναγκαστεί να το δώσει κοψοχρονιά.
Το ραδιοφωνάκι και το παιδί με το τάμπλετ
Κάπου εκεί ο Σερέτης έστρεψε την κουβέντα στο κινητό που κρατάμε στο χέρι. Αν κλείσουν οι πλατφόρμες, είπε σκωπτικά, ίσως κάποιος αφήσει επιτέλους τις καρδούλες στο TikTok, ανοίξει ένα βιβλίο ή ξαναβρεί τον ρομαντισμό του. Και θύμισε στους ακροατές μια λεπτομέρεια που μέσα στην αγωνία για το διαδίκτυο είχε σχεδόν ξεχαστεί. Το ραδιοφωνάκι πιάνει τη συχνότητα και χωρίς σύνδεση. Ο Τσίκας διαφώνησε με την ευχή να σβήσει το διαδίκτυο. Μέσα από αυτό δουλεύει κόσμος, αποκτά γνώσεις, ακούει και μια διαφορετική φωνή. Το σχολείο, υποστήριξε, οφείλει να μαθαίνει στα παιδιά πώς να το χρησιμοποιούν.
Στο τέλος συμφώνησαν σε μια σκηνή που είχαν παρατηρήσει και οι δύο. Ο γονιός θέλει να πιει ήσυχος τον καφέ του και δίνει στο μικρό παιδί το κινητό για να καθίσει φρόνιμα. Αργότερα ο ίδιος θα αναρωτιέται γιατί το παιδί δυσκολεύεται να πλησιάσει ένα άλλο παιδί στην αλάνα.
Η κουβέντα άρχισε με την αγωνία μήπως μια μέρα σβήσουν οι οθόνες.. Έκλεισε με ένα ερώτημα που μας αφορά ήδη.. Όσο οι οθόνες παραμένουν αναμμένες, ποιος θα μάθει στα παιδιά μας πότε αξίζει να τις κλείνουν;



