Στην εκπομπή του Γρηγόρη Σερέτη, στον Focus FM 103,6 και στον ΜΑΧΗ FM 99,8 – τα μόνα πατριωτικά ραδιόφωνα που δεν διστάζουν να ανοίγουν τους φακέλους της εξουσίας και να θέτουν τα ερωτήματα που άλλοι αποφεύγουν – φιλοξενήθηκε ο δημοσιογράφος Κώστας Πιτιακούδης, ο οποίος προχώρησε σε ένα πραγματικό μπαράζ καταγγελιών για τον περιφερειάρχη Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, Χριστόδουλο Τοψίδη.
Μια συνέντευξη που άνοιξε ζητήματα μείζονος πολιτικής και θεσμικής σημασίας. Τουρκικές βίζες, εταιρικές συμμετοχές, εκατομμύρια ευρώ από δημόσιους φορείς, οικογενειακές επιχειρήσεις, πολιτικές γνωριμίες και καταγγελίες για την αξιοποίηση ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων βρέθηκαν στο επίκεντρο.
Οι ισχυρισμοί που διατυπώθηκαν είναι σοβαροί και απαιτούν ανεξάρτητη τεκμηρίωση και απαντήσεις από τους εμπλεκομένους. Δεν συνιστούν από μόνοι τους απόδειξη παρανομίας. Ωστόσο, ένα ερώτημα αναδύεται αμείλικτο: Ποιος ελέγχει εκείνους που διαχειρίζονται την εξουσία, όταν η πολιτική ιδιότητα συναντά τα επιχειρηματικά συμφέροντα της οικογένειάς τους;
ΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΒΙΖΕΣ: ΠΟΙΟΣ ΕΙΣΠΡΑΤΤΕΙ ΚΑΙ ΠΟΙΟΣ ΚΕΡΔΙΖΕΙ;
Το πρώτο και ίσως πιο εκρηκτικό ζήτημα της συνέντευξης αφορά εταιρεία που δραστηριοποιείται στην Τουρκία και παρέχει υπηρεσίες για την υποβολή αιτήσεων ελληνικής θεώρησης εισόδου.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Κώστας Πιτιακούδης, ο Χριστόδουλος Τοψίδης συμμετείχε από το 2012 στην εταιρεία με ποσοστό 20%, το οποίο στη συνέχεια μεταβιβάστηκε στη σύζυγό του, Νίκη Μουχταρίδου. Ο δημοσιογράφος υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη εταιρεία συνεργάζεται με τις ελληνικές προξενικές αρχές στην Τουρκία και εισπράττει αμοιβή για τις υπηρεσίες της. Στη συζήτηση έγινε αναφορά σε ποσό περίπου 30 ευρώ ανά αίτηση, το οποίο, σύμφωνα με τον συνομιλητή του Σερέτη, αντιστοιχεί στην εταιρεία και όχι προσωπικά στον περιφερειάρχη.
Εδώ βρίσκεται η ουσία.
Εάν πράγματι μια εταιρεία με συμμετοχή της οικογένειας ενός εν ενεργεία περιφερειάρχη εισπράττει χρήματα από τη διαχείριση αιτήσεων εισόδου Τούρκων πολιτών στην Ελλάδα, προκύπτουν συγκεκριμένα ερωτήματα δημόσιου ενδιαφέροντος. Πόσες αιτήσεις διαχειρίστηκε η εταιρεία; Ποιος είναι ο συνολικός κύκλος εργασιών της; Ποια μερίσματα διανεμήθηκαν στους μετόχους; Ποια είναι η ακριβής συμβατική σχέση της με το ελληνικό κράτος; Και κυρίως, υπάρχει οποιαδήποτε σύγκρουση συμφερόντων;
Η ύπαρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας δεν αποτελεί αυτομάτως παρανομία. Όμως η διαφάνεια δεν είναι προαιρετική όταν πρόκειται για οικογένεια δημόσιου αξιωματούχου. Η Θράκη δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως περιοχή όπου τα ερωτήματα για τις οικονομικές σχέσεις με την Τουρκία θεωρούνται απαγορευμένα.
ΟΙ ΜΕΤΟΧΕΣ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΚΑΙ Η ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στο ζήτημα της νομοθεσίας για τις συμμετοχές πολιτικών προσώπων και συγγενών τους σε εταιρείες του εξωτερικού.
Ο Κώστας Πιτιακούδης υποστήριξε ότι η μεταβίβαση εταιρικών συμμετοχών στη σύζυγο του περιφερειάρχη δημιούργησε ζήτημα συμβατότητας με το νομοθετικό πλαίσιο που ίσχυε πριν από τις αλλαγές του 2025. Μάλιστα, αναφέρθηκε σε μηνυτήρια αναφορά που, κατά τους ισχυρισμούς του, είχε κατατεθεί από τον πρώην περιφερειάρχη Χρήστο Μέτιο. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι να προδικάσει κανείς ποινικές ευθύνες. Είναι να μάθει τι ακριβώς συνέβη. Εξετάστηκε η αναφορά; Υπήρξε εισαγγελική αξιολόγηση; Αρχειοθετήθηκε; Και εάν ναι, με ποια αιτιολογία;
Ο Γρηγόρης Σερέτης επέμεινε στην ανάγκη να υπάρξουν καθαρές απαντήσεις. Γιατί σε μια ευνομούμενη πολιτεία η νομιμότητα δεν μπορεί να ερμηνεύεται διαφορετικά ανάλογα με την πολιτική ισχύ του ελεγχόμενου.
ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ
Ακόμη σοβαρότερα ερωτήματα τέθηκαν για την εταιρεία Principal Catering.
Σύμφωνα με τον δημοσιογράφο, η εταιρεία συνδέεται με τη σύζυγο και τον αδελφό του περιφερειάρχη και έχει αναλάβει υπηρεσίες σίτισης σε δομές της περιοχής. Στη συνέντευξη έγινε αναφορά σε συμβάσεις συνολικού ύψους περίπου 1,3 εκατομμυρίων ευρώ για τη σίτιση φοιτητών σε Κομοτηνή και Ξάνθη, καθώς και σε συμμετοχή της εταιρείας ως υπεργολάβου σε υπηρεσίες σίτισης στο Φυλάκιο Έβρου. Τα ποσά αυτά παρουσιάστηκαν από τον Κώστα Πιτιακούδη ως αποτέλεσμα της δικής του έρευνας σε διοικητικές αποφάσεις και χρειάζονται αντιπαραβολή με τα επίσημα συμβατικά στοιχεία.
Το ερώτημα, όμως, παραμένει ισχυρό: Πόσο καθαρή είναι η διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην πολιτική εξουσία και στην επιχειρηματική δραστηριότητα των στενών συγγενών της; Δεν αρκεί μια σύμβαση να είναι τυπικά νόμιμη. Η κοινωνία δικαιούται να γνωρίζει εάν εξασφαλίστηκαν πραγματικός ανταγωνισμός, ίσες ευκαιρίες και προστασία του δημόσιου χρήματος.
ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΚΑΦΗ: ΠΟΥ ΠΗΓΑΝ ΤΑ ΧΡΗΜΑΤΑ;
Ένα ακόμη κεφάλαιο της συνέντευξης αφορούσε χρηματοδοτήσεις μέσω του ευρωπαϊκού προγράμματος LEADER.
Ο Κώστας Πιτιακούδης αναφέρθηκε σε καταγγελίες για τουριστικά σκάφη που φέρονται να συνδέονται με μέλη της οικογένειας του περιφερειάρχη. Κατά τα λεγόμενά του, τίθεται ζήτημα εάν τα συγκεκριμένα σκάφη χρησιμοποιήθηκαν στις περιοχές για τις οποίες εγκρίθηκε η χρηματοδότησή τους ή δραστηριοποιήθηκαν σε άλλους τουριστικούς προορισμούς. Οι αναφορές αυτές δεν αρκούν για να τεκμηριώσουν παράβαση των όρων επιδότησης. Απαιτούνται οι αποφάσεις ένταξης, οι όροι χρηματοδότησης, τα ναυλοσύμφωνα και τα αποτελέσματα των αρμόδιων ελέγχων. Αλλά ακριβώς γι’ αυτό πρέπει να δοθούν στη δημοσιότητα. Το ευρωπαϊκό χρήμα δεν είναι προσωπικό ταμείο κανενός. Είναι δημόσιος πόρος που απαιτεί λογοδοσία μέχρι το τελευταίο ευρώ.
ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ Η ΣΙΩΠΗ ΠΟΥ ΓΕΝΝΑ ΥΠΟΨΙΕΣ
Κατά τη διάρκεια της εκπομπής συζητήθηκαν επίσης οι σχέσεις της οικογένειας Τοψίδη με πρόσωπα της κεντρικής πολιτικής σκηνής.
Ο Κώστας Πιτιακούδης αναφέρθηκε σε παλαιότερες επαγγελματικές επαφές της οικογένειας Μουχταρίδου με τη Μαρέβα Γκραμπόφσκι-Μητσοτάκη, καθώς και σε προσωπικές σχέσεις με πολιτικά πρόσωπα. Η ύπαρξη γνωριμιών, συνεργασιών ή συγγενικών δεσμών δεν αποδεικνύει αθέμιτη επιρροή. Όμως όταν συνδυάζεται με καταγγελίες για κρατικές συμβάσεις και αμφισβητούμενες διοικητικές διαδικασίες, η ανάγκη διαφάνειας γίνεται ακόμη μεγαλύτερη.
Εκεί ακριβώς βρίσκεται και η ευθύνη της κυβέρνησης. Να διασφαλίζει ότι κανένας αιρετός δεν απολαμβάνει προνομιακή μεταχείριση. Ότι κανένας δημόσιος λειτουργός δεν διστάζει να ελέγξει μια υπόθεση εξαιτίας πολιτικών γνωριμιών. Και ότι κανένας πολίτης δεν χρειάζεται να αναζητεί πολιτικό προστάτη για να ακουστεί.
Ο ΕΒΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΕΡΓΑ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ
Ιδιαίτερα αιχμηρές ήταν οι αναφορές για έργα αποκατάστασης μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές στον Έβρο. Ο δημοσιογράφος υποστήριξε ότι υπήρξαν διαδικασίες ανάθεσης που συνάντησαν εμπόδια στον προσυμβατικό έλεγχο και περιέγραψε σημαντικές διαφοροποιήσεις στις προσφερόμενες εκπτώσεις. Πρόκειται για ισχυρισμούς που πρέπει να εξεταστούν με βάση τις αποφάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου και τα σχετικά έγγραφα των διαγωνισμών. Γιατί εδώ δεν μιλάμε για ένα συνηθισμένο τεχνικό έργο. Μιλάμε για τον Έβρο. Για μια περιοχή που δοκιμάστηκε από τις φλόγες, με πολίτες που περιμένουν αποκατάσταση, υποδομές και πραγματική στήριξη. Κάθε καθυστέρηση και κάθε αμφισβητούμενη διαδικασία οφείλει να εξηγείται δημόσια. Ο κατεστραμμένος Έβρος δεν έχει την πολυτέλεια της αδιαφάνειας.
ΠΕΝΤΕ ΜΗΝΥΣΕΙΣ ΚΑΙ Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑΣ
Μια ιδιαίτερα αποκαλυπτική πτυχή της συζήτησης ήταν η αναφορά του Κώστα Πιτιακούδη στις δικαστικές αντιπαραθέσεις του με τον περιφερειάρχη.
Ο δημοσιογράφος δήλωσε ότι έχει δεχθεί πέντε μηνύσεις και δύο αγωγές, συνδέοντάς τες με δημοσιεύματά του για υποθέσεις της περιοχής. Η προσφυγή στη Δικαιοσύνη αποτελεί δικαίωμα κάθε πολίτη, συμπεριλαμβανομένων των πολιτικών προσώπων. Από την άλλη, η δημοσιογραφική έρευνα για τη διαχείριση δημόσιας εξουσίας αποτελεί θεμελιώδη λειτουργία της δημοκρατίας. Και κανένας δημοσιογράφος δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως εχθρός επειδή θέτει ενοχλητικά ερωτήματα. Η δημοκρατία δεν απειλείται από τις ερωτήσεις. Απειλείται όταν οι απαντήσεις αντικαθίστανται από τη σιωπή.
Η ΘΡΑΚΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΚΑΝΕΝΟΣ
Η συνέντευξη του Γρηγόρη Σερέτη με τον Κώστα Πιτιακούδη δεν αποτελεί δικαστική απόφαση ούτε αποδεικνύει το σύνολο των καταγγελιών που ακούστηκαν. Αποτελεί, όμως, αφορμή για έναν δημόσιο έλεγχο που δεν πρέπει να αποφεύγεται.
Ο Χριστόδουλος Τοψίδης οφείλει να έχει τη δυνατότητα να απαντήσει αναλυτικά σε κάθε ισχυρισμό που τον αφορά. Το ίδιο οφείλουν να κάνουν οι αρμόδιες υπηρεσίες για τις συμβάσεις, τις επιδοτήσεις και τις διοικητικές διαδικασίες. Η κυβέρνηση πρέπει να εξηγήσει εάν έχουν πραγματοποιηθεί οι προβλεπόμενοι έλεγχοι. Και η Δικαιοσύνη, στο πλαίσιο της ανεξαρτησίας της, να αξιολογήσει όποια συγκεκριμένα στοιχεία περιέλθουν νόμιμα ενώπιόν της.
Η Θράκη είναι εθνικά ευαίσθητη περιοχή. Αυτό δεν δικαιολογεί ούτε ατεκμηρίωτες κατηγορίες ούτε την αποσιώπηση σοβαρών ζητημάτων δημόσιου ενδιαφέροντος. Αντιθέτως, επιβάλλει ακόμη μεγαλύτερη θεσμική σοβαρότητα. Οι πολίτες του Έβρου, της Ροδόπης, της Ξάνθης, της Δράμας και της Καβάλας δεν εξέλεξαν περιφερειακή διοίκηση για να παρακολουθούν ατελείωτες αντιπαραθέσεις χωρίς απαντήσεις. Την εξέλεξαν για να υπηρετεί τον τόπο τους. Και η λογοδοσία δεν αποτελεί προσωπική χάρη του εκάστοτε περιφερειάρχη. Αποτελεί δημοκρατική υποχρέωση.
Γιατί, όπως είχε πει ο Λουί Μπραντάις, «Το φως του ήλιου θεωρείται το καλύτερο απολυμαντικό».
Και στην υπόθεση αυτή, το φως πρέπει να πέσει παντού. Στις εταιρείες. Στις συμβάσεις. Στις χρηματοδοτήσεις. Στις αποφάσεις. Στις καταγγελίες.
Η Θράκη δεν χρειάζεται άρχοντες που θεωρούν ότι δεν οφείλουν εξηγήσεις. Χρειάζεται διοίκηση που να μη φοβάται κανέναν έλεγχο. Και το τελικό ερώτημα παραμένει: Θα δοθούν επιτέλους συγκεκριμένες απαντήσεις ή θα συνεχίσει η σιωπή να τροφοδοτεί την καχυποψία;
